Finanse publiczne

Strona główna » Czerwiec 2017 » Prawo » Wymiar i pobór administracyjnych kar pieniężnych po nowelizacji kpa

Brosz o finansach

Grudzień 2017

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Zofia Wojdylak-Sputowska, Arkadiusz Sputowski

Wymiar i pobór administracyjnych kar pieniężnych po nowelizacji kpa

Wprowadzone na mocy nowelizacji kpa ogólne zasady nakładania i wymierzania administracyjnych kar pieniężnych są pierwszą tego typu regulacją w polskim prawie administracyjnym. Jej celem jest zapewnienie jednolitych standardów traktowania jednostek oraz zagwarantowanie wymierzania kar racjonalnych i odpowiadających wadze popełnionego naruszenia.

Rys. B. Brosz

Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (dalej: ustawa nowelizująca) wprowadziła do polskiego porządku prawnego zasady nakładania administracyjnych kar pieniężnych. To pierwsza tak kompleksowa regulacja określająca zasady definiowania takich pojęć, jak: opłata podwyższona, administracyjna kara pieniężna, kara pieniężna, opłata sanacyjna, kwota dodatkowa oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Polskie prawo administracyjne (m.in. przepisy ustawy Prawo wodne, Prawo budowlane, Prawo ochrony środowiska, Prawo regulujące funkcjonowanie działalności gospodarczej, Prawo celne, Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz wiele innych) przewiduje różnego rodzaju kary administracyjne nakładane na rozmaite podmioty – osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej – w formie kary pieniężnej.

Cel nakładania sankcji

Obecnie pojęcie administracyjnej kary pieniężnej jest pojmowane jako sankcja nakładana w drodze aktów administracyjnych na podmioty zachowujące się sprzecznie ze stosowanymi normami prawnymi. Podstawowym celem stosowania kar (sankcji) administracyjnych jest zapewnienie poszanowania prawa oraz wywołanie negatywnych konsekwencji w związku z naruszeniem nakazu lub zakazu. Kara administracyjna to także jedna z form stosowanego przez administrację publiczną tzw. przymusu państwowego. Podstawową funkcją kary jest wyrządzenie podmiotowi administrowanemu jakiejś dolegliwości z wyraźnym zamiarem ukarania go. Kary administracyjnej nie należy jednak mylić z tzw. przymusem egzekucyjnym, którego podstawowym celem jest zmuszenie do zrealizowania polecenia organu administracji.

Definicja administracyjnej kary pieniężnej

Z uwagi na fakt, że polskie prawo niejednolicie podchodziło do definiowania administracyjnej kary pieniężnej, w znowelizowanym kodeksie postępowania administracyjnego (dalej: kpa) pojęcie to zdefiniowano jako „określoną w ustawie sankcję o charakterze pieniężnym, nakładaną przez organ administracji publicznej, w drodze decyzji, w następstwie naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku albo naruszeniu zakazu ciążącego na osobie fizycznej, osobie prawnej albo jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej”. Począwszy od 1 czerwca 2017 r., administracyjną karę pieniężną będziemy zatem rozumieć jako określone w ustawie ujemne skutki prawne, które następują wówczas, gdy adresat normy prawnej nie zastosuje się do ustanowionego nakazu albo zakazu.

Wprowadzone rozwiązania stanowią uzupełnienie regulacji przewidzianych w przepisach szczególnych, przy poszanowaniu zasady, że przepis szczególny ma pierwszeństwo przed przepisem ogólnym (lex specialis derogat legi generali). Wskazane w kpa reguły nakładania kar i udzielania ulg w ich wykonaniu są w tym przypadku przepisami ogólnymi.

[...]

Zofia Wojdylak-Sputowska – audytor wewnętrzny i zewnętrzny środków pochodzących z UE, specjalista w zakresie finansów komunalnych, budżetu jst, podatków i opłat lokalnych, egzekucji administracyjnej.

Arkadiusz Sputowski – audytor wewnętrzny i zewnętrzny środków pochodzących z UE, długoletni pracownik służb podatkowych państwa i jst, doświadczony wykładowca i trener.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.