Finanse publiczne

Strona główna » Czerwiec 2017 » Budżet i podatki » Zasady naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych

Brosz o finansach

Październik 2017

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Sebastian Bach

Zasady naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych

Znajomość przepisów prawa dotyczących odsetek za zwłokę determinuje legalność działania wierzyciela naliczającego odsetki w przypadku zwłoki w zapłacie świadczenia pieniężnego. Okazuje się jednak, że interpretacja tych przepisów i ich zastosowanie w praktyce nie zawsze jest rzeczą łatwą, o czym najlepiej wiedzą pracownicy jsfp zajmujący się naliczaniem odsetek.

Odsetki za zwłokę to odrębna kategoria odsetek wprowadzona do polskiego systemu prawnego przepisami ustawy Ordynacja podatkowa (dalej: op). W niniejszym artykule w sposób hasłowy (encyklopedyczny) zostaną zdefiniowane i wyjaśnione problemy związane z naliczaniem odsetek za zwłokę (zob. ramka „Podstawowe zasady...”). Zaprezentowane poniżej omówienie powinno ułatwić codzienną pracę służbom finansowo- -księgowym sektora publicznego.

Świadczenia pieniężne, od których nalicza się odsetki za zwłokę

Odsetki za zwłokę nalicza się od podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe (art. 2 § 1 pkt 1 op). Oznacza to, że przepisy o odsetkach za zwłokę nie znajdują bezwzględnego zastosowania w sytuacji, gdy organ ustalający opłatę czy niepodatkową należność budżetową nie występuje w roli organu podatkowego, lecz wykonuje kompetencje decyzyjne organu administracji publicznej. W takiej sytuacji przepisy o odsetkach za zwłokę będą stosowane jedynie wówczas, gdy nie będą się temu sprzeciwiały odrębne przepisy, w szczególności przepisy prawa materialnego ustanawiającego daną należność. Wynika to z treści art. 2 § 2 op oraz art. 67 ustawy o finansach publicznych.

Przykładowo więc odsetki za zwłokę nie są naliczane od nieterminowo uregulowanej opłaty za zajęcie pasa drogowego, ponieważ organ ją ustalający nie występuje nigdy w roli organu podatkowego, a przepisy ustawy o drogach publicznych wykluczają możliwość zastosowania do tej opłaty przepisów o odsetkach za zwłokę (w ustawie o drogach publicznych zdecydowano o naliczaniu od opłaty za zajęcie pasa drogowego odsetek ustawowych za opóźnienie). Odsetki za zwłokę będą natomiast naliczane od opłaty planistycznej i to pomimo faktu, że organ ją ustalający również nie występuje w roli organu podatkowego. Dzieje się tak dlatego, że przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które ustanawiają wymienioną należność, nie uniemożliwiają zastosowania przepisów op o odsetkach za zwłokę (w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustawodawca w ogóle nie odnosi się do kwestii naliczania odsetek). Odsetki za zwłokę są także naliczane od opłaty skarbowej oraz opłat: targowej, miejscowej, uzdrowiskowej, od posiadania psów i reklamowej (art. 2 § 1 pkt 3 op).

Nieprawidłowości w wyliczaniu odsetek

Mogłoby się wydawać, że prosty wzór na wyliczanie odsetek za zwłokę (zob. ramka „Wzór...”) oznacza bezproblemowe ich ustalenie w prawidłowej wysokości, tym bardziej że są one wyliczane przez systemy informatyczne, na których pracują służby finansowo-księgowe. Nic bardziej mylnego. Okazuje się bowiem, że w wielu przypadkach wysokość odsetek za zwłokę jest wyliczana w sposób niewłaściwy.

[…]

Autor jest skarbnikiem i kierownikiem referatu finansowo-budżetowego gminy, szkoleniowcem służb finansowo-księgowych sektora publicznego, byłym pracownikiem RIO we Wrocławiu.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.