Finanse publiczne

Strona główna » Czerwiec 2018 » Budżet i podatki » Mechanizm podzielonej płatności VAT w sektorze publicznym

Brosz o finansach

Lipiec 2018

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Ewelina Skwierczyńska

Mechanizm podzielonej płatności VAT w sektorze publicznym

Wszystkie jednostki sektora finansów publicznych posiadające status podatnika VAT powinny mieć świadomość, że przepisy wprowadzające mechanizm podzielonej płatności będą ich dotyczyć bezpośrednio. Choć stosowanie mechanizmu jest dobrowolne, to wystarczy decyzja jednego z kontrahentów, by jednostka stała się częścią nowego systemu rozliczeń.

Rys. B. Brosz

Praktyka obrotu gospodarczego pokazała podatność mechanizmu rozliczeń VAT na wyłudzenia. Podążając za wytycznymi Komisji Europejskiej1, niektóre państwa członkowskie Unii Europejskiej albo już się zdecydowały na wprowadzenie, albo są właśnie w trakcie procedowania przepisów mających na celu rozdzielenie strumienia płatności za faktury, na których wykazywany jest podatek VAT. Mechanizm podzielonej płatności (ang. split payment) jest jedynie elementem zmian, do których doszło w prawie unijnym i krajowym w ostatnich latach. Istotną konsekwencją tej tendencji jest m.in. możliwość stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia, a także przygotowywanie się do wdrożenia centralnego rejestru faktur oraz ujednolicenia danych podatkowych przedstawianych w deklaracjach i informacjach podsumowujących dotyczących rozliczeń VAT we wszystkich państwach zrzeszonych. W związku z tym, że jednostki sektora finansów publicznych (dalej: jsfp) także są podatnikami VAT, nowe regulacje dotyczą ich bezpośrednio.

Nowelizacja ustawy o VAT od 1 lipca 2018 r.

Ustawa nowelizująca2 przepisy ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT) wprowadza do niej od lipca 2018 r. nowe jednostki redakcyjne, tj. art. 108a–108e, odnoszące się do mechanizmu podzielonej płatności i funkcjonowania rachunku VAT. Polski wariant podzielonej płatności polega na zautomatyzowanym podziale kwoty płatności brutto, dokonywanym na poziomie banku odbiorcy przelewu już podczas regulowania płatności za dany towar lub usługę przez nabywcę. Nabywca, sam będący podatnikiem VAT, wystawia wówczas jedno polecenie przelewu, a wpłacana przez niego kwota jest w ramach elektronicznej płatności dzielona na kwotę netto i VAT. Ta część płatności, która zostanie zadeklarowana przez płacącego jako odpowiadająca wartości netto, pozostanie do swobodnej dyspozycji odbiorcy, ponieważ trafi na jego rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy (dalej: ROR). Ta część, która zostanie zadeklarowana jako kwota podatku VAT, zostanie przeniesiona przez bank na specjalne konto – rachunek VAT.

Podatnicy korzystający z mechanizmu podzielonej płatności będą musieli wybrać całkiem nową formatkę złożenia dyspozycji przelewu (po zalogowaniu się na swoje konto w systemie bankowości elektronicznej). Komunikat przelewu będzie wymagał podania dodatkowych informacji, wykraczających poza te podawane w przelewie tradycyjnym. Oprócz nazwy odbiorcy i numeru rachunku bankowego (warto podkreślić, że nie chodzi tu o numer rachunku VAT) płacący będzie zobowiązany podać również: NIP odbiorcy, numer opłacanej faktury, kwotę brutto płatności i kwotę VAT. Zgodnie z nowymi przepisami banki i SKOK-i nie będą weryfikowały poprawności deklarowanych wartości ani ich proporcjonalności. Za rozdzielenie płatności odpowiadać będzie automatyczny system rozrachunkowy wykorzystywany do danego rodzaju płatności (a więc komercyjny bank prowadzący ROR kontrahenta), przy czym system ten opierać się będzie wyłącznie na wartościach zadeklarowanych przez płacącego.

Polski ustawodawca nie zdecydował się na wprowadzenie modelu manualnego podzielonej płatności, podobnego do występującego w Czechach. Czeski model wymaga od nabywcy samodzielnego rozdzielenia płatności poprzez dokonanie dwóch odrębnych poleceń przelewu – przelewu kwoty netto (skierowanego do sprzedawcy) oraz osobnego przelewu podatku VAT (dokonywanego na rachunek VAT).

Czy zmienią się zasady wystawiania faktur?

Wprowadzenie mechanizmu podzielonej płatności nie definiuje na nowo zasad wystawiania faktur ani nie powoduje zmiany treści tych dokumentów finansowo-- podatkowych. Informacja o numerze rachunku VAT nie jest eksponowana na żadnym etapie płatności – aż do momentu uznania rachunku rozliczeniowego kontrahenta, na rzecz którego dokonywana jest płatność. Polski ustawodawca podatkowy zdecydował się na wprowadzenie zautomatyzowanego modelu płatności. Po wypełnieniu komunikatu przelewu system wykorzystujący kosztowne technologie informatyczne będzie dokonywać obciążenia rachunku podstawowego – do wysokości kwoty zadeklarowanej przez płacącego jako wartość VAT z faktury – przy jednoczesnym uznaniu tą samą kwotą rachunku VAT.   

 […]

Autorka jest doktorem nauk prawnych, doradcą podatkowym prowadzącym własną kancelarię, wykładowcą akademickim i szkoleniowcem.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.