Finanse publiczne

Strona główna » Grudzień 2017 » Kontrola finansowa » Należności z tytułu zbycia, najmu i dzierżawy nieruchomości w sprawozdaniu Rb-N

Brosz o finansach

Wrzesień 2018

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Lucyna Kuśnierz

Należności z tytułu zbycia, najmu i dzierżawy nieruchomości w sprawozdaniu Rb-N

Jak w kwartalnym sprawozdaniu Rb-N o stanie należności oraz wybranych aktywów finansowych prawidłowo wykazywać należności z tytułu zbywania nieruchomości, sprzedaży lokali i budynków oraz najmu i dzierżawy nieruchomości?

Odpowiada: Lucyna Kuśnierz

Dane, jakie należy wykazywać w sprawozdaniu Rb-N, zostały określone w rozdziale 2 załącznika nr 9 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 marca 2010 r. w sprawie sprawozdań jednostek sektora finansów publicznych w zakresie operacji finansowych (dalej: rozporządzenie w sprawie sprawozdań jsfp z operacji finansowych). W części A sprawozdania Rb-N należy wykazać wartość nominalną należności i wybranych aktywów finansowych według poszczególnych tytułów (układ przedmiotowy) oraz według grup dłużników (układ podmiotowy). Zapisy zawarte w § 13 ust. 1 pkt 2 załącznika nr 9 do rozporządzenia wskazują, że w kategorii należności definiowanych jako „pożyczki” przedstawia się wartość należności wynikających z udzielonych kredytów i pożyczek, papierów wartościowych, których zbywalność jest ograniczona, a także z umów leasingu finansowego oraz sprzedaży na raty. Oznacza to, że w kategorii „pożyczki” powinny być wykazywane także należności z tytułu sprzedaży, jeżeli spłata została rozłożona na raty (zob. ramka „Ujęcie w Rb-N...”).

Należności z tytułu zbywania nieruchomości

Zgodnie z art. 4 pkt 3b ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: ugn) przez zbywanie lub nabywanie nieruchomości należy rozumieć dokonywanie czynności prawnych, na podstawie których następuje przeniesienie własności nieruchomości lub przeniesienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej albo oddanie jej w użytkowanie wieczyste.

Sprzedaż nieruchomości na raty

Jednym z przykładów zbycia nieruchomości jest sprzedaż nieruchomości na raty. W piśmie z 12 maja 2015 r. (DP8.658.6.2015) skierowanym do Prezesa RIO w Katowicach Ministerstwo Finansów wyraziło stanowisko, zgodnie z którym w kategorii „pożyczki” ujmuje się należności wynikające z umowy sprzedaży nieruchomości, w której cena została rozłożona na raty (i są one oprocentowane), uregulowanej w ugn. Jednoznacznie wynika z tego, że jeśli płatności z tytułu sprzedaży nieruchomości gruntowej, lokali mieszkalnych czy lokali użytkowych zostały rozłożone na raty, które podlegają oprocentowaniu, to należności jednostki z tego tytułu należy wykazywać w sprawozdaniu Rb-N w wierszu N2 „pożyczki”.

Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności

W świetle obecnie obowiązujących przepisów istnieją dwie metody przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Pierwsza metoda to przekształcenie dokonywane na podstawie decyzji (nie zaś umowy) w oparciu o ustawę o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Decyzję tę wydaje:

1) starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej – w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, w tym również nieruchomości, w stosunku do których prawo własności Skarbu Państwa wykonują inne państwowe osoby prawne, lub

2) wójt, burmistrz, prezydent miasta, zarząd powiatu albo zarząd województwa – w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego (dalej: jst).

Na wniosek użytkownika wieczystego opłatę za przekształcenie rozkłada się na raty, na czas nie krótszy niż 10 lat i nie dłuższy niż 20 lat. Jak podnosi Ministerstwo Finansów w przywołanym piśmie z 12 maja 2015 r., w przypadku rozłożenia na raty opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wykładnia celowościowa przemawia za ujmowaniem ich tak jak należności wynikających z umowy sprzedaży nieruchomości – w kategorii „pożyczki”. Ministerstwo argumentuje, że:

ratio legis obu rozwiązań jest podobne i polega na przeniesieniu/nabyciu własności nieruchomości. Podobne są również ich skutki ekonomiczne polegające na rozłożeniu płatności na raty, które podlegają oprocentowaniu. Powyższe przemawia za uwzględnieniem należności z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego i sprzedaży nieruchomości, gdzie opłata/cena została rozłożona na raty, w sprawozdaniu Rb-N w ramach kategorii pożyczki [w wierszu N2].

[...]

Autorka jest specjalistą w zakresie sprawozdawczości jednostek sektora samorządowego, zastępcą naczelnika Wydziału Informacji, Analiz i Szkoleń RIO.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.