Finanse publiczne

Strona główna » Grudzień 2018 » Prawo » Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów w prawo własności

Brosz o finansach

Styczeń 2019

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Adrian Paluch

Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów w prawo własności

Od 1 stycznia 2019 r. nastąpi automatyczne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Właściwe organy powinny zidentyfikować nieruchomości podlegające przekształceniu i w odpowiednim terminie wydać ich właścicielom zaświadczenia potwierdzające przekształcenie oraz określające obowiązek wnoszenia opłat z tego tytułu.

Sejm uchwalił 20 lipca 2018 r. ustawę o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (dalej: ustawa przekształceniowa). Ustawa ta przewiduje automatyczne przekształcenie – od 1 stycznia 2019 r. – prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. To rozwiązanie odmienne od obowiązującego dotychczas w ustawie z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, ponieważ na podstawie tej ustawy przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności następowało wyłącznie na wniosek.

Ustawa przekształceniowa nie likwiduje użytkowania wieczystego z polskiego systemu prawnego. Dotyczy bowiem wyłącznie gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe. Status prawny pozostałych gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste nie ulegnie zmianie (zob. ramka „Grunty...”).

Cel uchwalenia przepisów

Podstawowym celem ustawy przekształceniowej jest wyeliminowanie czasowego charakteru użytkowania wieczystego oraz usunięcie obciążenia ekonomicznego w postaci obowiązku ponoszenia przez kilkadziesiąt lat opłat rocznych za użytkowanie wieczyste. Należy przypomnieć, że prawo użytkowania wieczystego zostało wprowadzone do polskiego sytemu prawnego ustawą z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. W swym założeniu miało pełnić surogat prawa własności dla osób fizycznych – w sytuacji gdy własność państwowa nie mogła stanowić przedmiotu swobodnego obrotu prawnego i być nabywana przez te osoby.

Konsekwencje przekształcenia

Wskutek przekształcenia dotychczasowe prawo użytkowania wieczystego gruntu zmieni się w prawo własności. Posadowione na tym gruncie obiekty budowlane i urządzenia budowlane staną się – z chwilą przekształcenia – częściami składowymi tego gruntu. Ustawa wyłącza tę zasadę w stosunku do posadowionych na gruncie urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz do innych podobnych urządzeń, które wchodzą w skład przedsiębiorstwa przesyłowego. Wskutek przekształcenia urządzenia te nie staną się częściami składowymi gruntu (w dalszym ciągu pozostaną elementem przedsiębiorstw przesyłowych).

Prawa obciążające użytkowanie wieczyste, istniejące w dniu przekształcenia, obciążą w takim samym zakresie prawo własności nieruchomości. To samo dotyczy praw związanych z użytkowaniem wieczystym. Prawa te z chwilą przekształcenia staną się prawami związanymi z własnością nieruchomości.

Ustawa przekształceniowa dotyczy również prawa współ­użytkowania wieczystego (tj. sytuacji, gdy prawo to przysługuje w udziałach dwóm lub większej liczbie podmiotów). W takim przypadku prawo współużytkowania wieczystego przekształca się w prawo współwłasności. Wielkość udziałów we współwłasności będzie odpowiadać wielkości udziałów we współużytkowaniu wieczystym. Na zasadach opisanych wcześniej prawa obciążające poszczególne udziały we współużytkowaniu wieczystym, istniejące w dniu przekształcenia, staną się obciążeniami udziałów w prawie współwłasności przekształconego gruntu.

[...]

Autor jest sędzią sądu rejonowego, absolwentem studiów doktoranckich na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.