Finanse publiczne

Strona główna » Kwiecień 2020 » Prawo » Szczególne rozwiązania związane z wirusem COVID-19

Brosz o finansach

Rys. B.Brosz

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Zofia Wojdylak-Sputowska, Arkadiusz Sputowski

Szczególne rozwiązania związane z wirusem COVID-19

Aktualna sytuacja ekonomiczna wielu podmiotów wywołana kryzysem epidemicznym wymusiła pilne przyjęcie przepisów mających złagodzić jego negatywne skutki. Wprowadzone narzędzia zmieniają zasady wykonywania budżetów jst, procedury udzielania dotacji i tworzenia rezerw czy też terminy realizacji wielu obowiązków z zakresu egzekwowania należności.

Sytuacja, w jakiej znalazły się obecnie zarówno poszczególne osoby, jak i instytucje, w tym jednostki sektora finansów publicznych (dalej: jsfp), spowodowała konieczność wprowadzenia czasowych rozwiązań prawnych, które mają na celu złagodzenie negatywnych ekonomicznych skutków epidemii koronawirusa.

Wiele z możliwych rozwiązań opisanych w tym artykule zostało wprowadzonych na mocy nowelizacji1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych2 (dalej: ustawa o przeciwdziałaniu COVID-19).

Choć ustawodawca wskazał, że przewidziane w tej ustawie narzędzia będą stosowane w ściśle ustalonych okresach, to Rada Ministrów ma kompetencje do przedłużania terminów obowiązywania wdrożonych środków.

Opłata z tytułu wieczystego użytkowania gruntów

Na podstawie art. 15j ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19 zmieniono termin wnoszenia opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania gruntów, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: ugn) W świetle przywołanej regulacji ugn za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste pobiera się pierwszą opłatę i opłaty roczne. Z kolei w art. 71 ust. 4 ugn termin wniesienia opłaty rocznej (z góry na cały rok) wyznaczono na 31 marca danego roku. Zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu COVID-19 w 2020 r. opłatę roczną będzie można uiścić później – do 30 czerwca 2020 r. Jednocześnie zastrzeżono, że termin ten może zostać przedłużony na mocy rozporządzenia Rady Ministrów.

Należności pieniężne z tytułu gospodarowania nieruchomościami

Starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, mogą – bez konieczności uzyskania zgody wojewody – umorzyć w całości lub w części, odroczyć albo rozłożyć na raty spłatę cywilno­prawnych należności pieniężnych z tytułu oddania nieruchomości w najem, dzierżawę lub użytkowanie. Zasada ta dotyczy należności, które przypadają Skarbowi Państwa (reprezentowanemu przez starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej) za okres stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii (art. 15zzze ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19).

Jednocześnie starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, zostali upoważnieni do odstąpienia od dochodzenia wymienionych należności na wniosek podmiotu, którego płynność finansowa uległa pogorszeniu w związku z ponoszeniem negatywnych konsekwencji ekonomicznych z powodu COVID-19 (art. 15 zzze ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19). Do podjęcia takiej decyzji również nie jest wymagana zgoda właściwego wojewody.

Należności cywilnoprawne w jst

Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 15zzzf ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19 organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego (dalej: jst) może, w drodze uchwały, postanowić o odstąpieniu od dochodzenia należności o charakterze cywilnoprawnym przypadających jst lub jej jednostkom organizacyjnym (jednostkom budżetowym, samorządowym zakładom budżetowym oraz samorządowym instytucjom kultury) w odniesieniu do podmiotów, których płynność finansowa uległa pogorszeniu w związku z ponoszeniem negatywnych konsekwencji ekonomicznych z powodu COVID-19. Warunkiem jest złożenie przez te podmioty wniosków o odstąpienie od dochodzenia należności.

Z kolei w art. 15zzzg ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19 postanowiono, że do czasu określenia przez organ stanowiący jst zasad udzielania ulg, o których mowa w art. 59 ust. 1 ustawy o finansach publicznych (dalej: ufp), dotyczących należności z tytułu oddania nieruchomości w najem, dzierżawę lub użytkowanie przypadających jst lub jej jednostkom organizacyjnym (jednostkom budżetowym, samorządowym zakładom budżetowym oraz samorządowym instytucjom kultury) za okres stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, kompetencje w zakresie umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty tych należności przysługują wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta, zarządowi powiatu albo zarządowi województwa. Ponadto każdy z wymienionych organów wykonawczych jst – do czasu podjęcia uchwały organu stanowiącego jst w sprawie udzielania ulg w spłacie opisanych należności – może postanowić o odstąpieniu od ich dochodzenia na wniosek podmiotu, którego płynność uległa pogorszeniu w związku z ponoszeniem negatywnych konsekwencji ekonomicznych z powodu COVID-19.

Odsetki za zwłokę

W art. 15za ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19 upoważniono Ministra Finansów do wydania rozporządzenia w sprawie zaniechania – w całości lub w części – poboru odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych.W rozporządzeniu zostaną jednocześnie określone:

  1. rodzaj podatku;
  2. zakres terytorialny zaniechania;
  3. okres, w którym nastąpi zaniechanie;
  4. grupy zobowiązanych, których dotyczyć będzie zaniechanie.

Przy wydawaniu rozporządzenia o zaniechaniu poboru odsetek za zwłokę konieczne będzie uwzględnienie okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii w związku z COVID-19 oraz wywołanych przez nie skutków.

[...]

Zofia Wojdylak-Sputowska jest prawnikiem, licencjonowanym audytorem wewnętrznym (lic. MF nr 344/2004) i zewnętrznym środków pochodzących z UE, ekspertem w zakresie finansów komunalnych, budżetu jst, podatków i opłat lokalnych.

Arkadiusz Sputowski jest audytorem wewnętrznym (lic. MF 134/2004), długoletnim pracownikiem służb podatkowych państwa i jst, doświadczonym wykładowcą i trenerem.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.