Finanse publiczne

Strona główna » Lipiec 2018 » Kontrola finansowa » Zobowiązania z tytułu poręczeń i gwarancji w sprawozdaniu Rb-Z

Brosz o finansach

Grudzień 2018

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Lucyna Kuśnierz

Zobowiązania z tytułu poręczeń i gwarancji w sprawozdaniu Rb-Z

Rada miasta podjęła uchwałę w sprawie udzielenia poręczenia kredytu długoterminowego, który został zaciągnięty w banku spółdzielczym przez nadzorowany SPZOZ na rozbudowę budynku przychodni. Umowa poręczenia do łącznej kwoty 7 200 000 zł, obejmująca nominalną wartość spłat kredytu i oprocentowania od udzielonego kredytu, została podpisana w kwietniu 2018 r. Zobowiązanie ma być spłacane do 2024 r. Jak prawidłowo wykazywać potencjalne zobowiązania z tego tytułu w sprawozdaniach w zakresie operacji finansowych, sporządzanych za poszczególne okresy sprawozdawcze?

Odpowiada: Lucyna Kuśnierz

Zgodnie z art. 94 ustawy o finansach publicznych jednostki samorządu terytorialnego (dalej: jst) mogą udzielać poręczeń i gwarancji. W przepisach zaznaczono, że takie poręczenia i gwarancje muszą być terminowe i udzielane do określonej kwoty. Ustalanie maksymalnej wysokości poręczeń udzielanych przez organ wykonawczy w roku budżetowym należy do wyłącznej właściwości organu stanowiącego. Limit uwzględnia zarówno należność główną objętą poręczeniem lub gwarancją, jak i wszelkie należności uboczne (w szczególności odsetki) wynikające z podpisanej umowy. Poręczenia udzielane przez samorządy powinny dotyczyć zadań mieszczących się w zakresie kompetencji jst.

Do państwowego długu publicznego nie zalicza się długu potencjalnego, tworzonego przez zobowiązania z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji. Kwoty z tego tytułu wykazuje się jednak w uchwale budżetowej, w wieloletniej prognozie finansowej oraz w sprawozdaniu Rb-Z o stanie zobowiązań według tytułów dłużnych oraz poręczeń i gwarancji. Informacje o udzielonych poręczeniach i gwarancjach są ujmowane przez jst w części B „Poręczenia i gwarancje” sprawozdania Rb-Z. W tej części sprawozdania wykazuje się: 

1) niewymagalne (potencjalne) zobowiązania ciążące na jednostce z tytułu udzielonych poręczeń lub gwarancji (wiersz F1);
2) zobowiązania wymagalne, które jednostka udzielająca poręczenia lub gwarancji musi spłacić za dłużnika (tj. beneficjenta umowy poręczenia lub gwarancji) w przypadku uruchomienia tego poręczenia lub gwarancji, czyli w przypadku realizacji zawartej w tej sprawie umowy (wiersz F2);
3) wartość poręczeń i gwarancji udzielonych w okresie sprawozdawczym (wiersz F3).

Dane ujęte w wierszu F1

W wierszu F1 należy wykazać wartość nominalną niewymagalnych (potencjalnych) zobowiązań z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji, rozumianą jako oszacowana kwota, którą poręczyciel (gwarant) byłby zobowiązany zapłacić do końca okresu obowiązywania poręczenia (gwarancji) przy założeniu pełnego wykorzystania środków z poręczonego (gwarantowanego) kredytu, pożyczki lub emisji papierów wartościowych, gdyby dłużnik, za którego udzielono poręczenia (gwarancji), nie dokonał spłaty zobowiązania samodzielnie. W zakresie kredytów, pożyczek i emisji papierów wartościowych objętych poręczeniami czy gwarancjami uwzględnia się zarówno kwotę świadczenia głównego (wartość nominalną kredytów, pożyczek lub papierów wartościowych), jak i świadczeń ubocznych (odsetek oraz innych opłat), jeżeli zostały objęte poręczeniem czy gwarancją. 

Sporządzając sprawozdanie Rb-Z za każdy kwartał, w pozycji F1 należy wykazać aktualną kwotę potencjalnych zobowiązań, czyli sumę kapitału oraz innych opłat, należnych do końca okresu spłaty zobowiązania objętego poręczeniem bądź gwarancją. W praktyce aktualizacja kwoty potencjalnych zobowiązań oznacza pomniejszanie kwoty udzielonego poręczenia o dokonywane przez kredytobiorcę lub poręczyciela spłaty zobowiązania objętego poręczeniem (spłaty rat kapitałowych lub innych opłat). Jeżeli zawarta umowa poręczenia nie precyzuje kwoty udzielonego poręczenia (kapitału, odsetek, innych kosztów), to wówczas przyjmuje się prognozowaną wartość zobowiązania z uwzględnieniem zasady ostrożnej wyceny.

Należy zwrócić uwagę, że nawet w przypadku gdy np. kredyt, na który udzielono poręczenia, nie zostanie jeszcze w pełni wykorzystany, w wierszu F1 w sprawozdaniu Rb-Z miasto powinno wykazać całą kwotę poręczonego kapitału wynikającą z umowy poręczenia (pomniejszoną o ewentualne spłaty rat kapitałowych i odsetek bieżących lub innych opłat, jeśli były objęte poręczeniem). Podstawę do zaktualizowania kwoty potencjalnych zobowiązań w tym zakresie dają dopiero zapisy umowy kredytowej objętej poręczeniem miasta. Musi z nich wynikać, że część kredytu została ostatecznie skreślona przez bank (kredytodawcę) i już nie będzie mogła być wykorzystana w przyszłości. Potwierdza to pismo Ministerstwa Finansów (Departamentu Finansów Samorządu Terytorialnego) z 15 maja 2008 r. (ST2-4834-53/SZH/2008/447) oraz pismo Ministerstwa Finansów (Departamentu Gwarancji i Poręczeń) z 18 czerwca 2008 r. (DG5-4834/212/BKA/2008/ST2-951).

[...]

Autorka jest specjalistą z zakresu sprawozdawczości sektora samorządowego, zastępcą naczelnika Wydziału Informacji, Analiz i Szkoleń RIO.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.