Finanse publiczne

Strona główna » Luty 2019 » Prawo » Koszty komornicze po zmianie przepisów

Brosz o finansach

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Adrian Paluch

Koszty komornicze po zmianie przepisów

Od 1 stycznia 2019 r. obowiązuje nowa ustawa o kosztach komorniczych, która stanowi element reformy postępowania egzekucyjnego. Ustawa określa wysokość kosztów komorniczych, zasady ich ponoszenia oraz tryb postępowania w sprawach z nimi związanych. Nie dotyczy natomiast kosztów postępowań egzekucyjnych prowadzonych przez sąd oraz kosztów innych czynności sądowych.

Celem reformy postępowania egzekucyjnego, która została wcielona w życie m.in. poprzez uchwalenie nowej ustawy o kosztach komorniczych (dalej: ukk lub ustawa), jest stworzenie przejrzystego systemu egzekucji sądowej. Nowe regulacje będą miały zastosowanie do postępowań wszczętych od 1 stycznia 2019 r. (decydująca będzie zatem data wszczęcia postępowania).

Wyjaśniając konsekwencje nowych przepisów, należy w pierwszej kolejności rozróżnić dwa podstawowe elementy, które składają się na koszty komornicze, a mianowicie:

1) wydatki komornika sądowego poniesione podczas prowadzenia przez niego postępowania egzekucyjnego (prowadzenia innego postępowania albo dokonywania innych czynności);
2) opłaty komornicze.

Wydatki komornika sądowego

Komornikowi przysługuje zwrot niezbędnych wydatków poniesionych w toku postępowania albo w trakcie innych czynności. Ustawa określa zamknięty katalog podlegających zwrotowi wydatków komornika (zob. ramka „Katalog...”). Zasadą jest, że jeżeli czynność komornika powoduje wydatki, komornik uzależnia jej dokonanie od uiszczenia zaliczki przez stronę, która wnosi o dokonanie tej czynności (np. komornik nie zleci oszacowania wartości nieruchomości bez uiszczenia przez wierzyciela zaliczki na ten cel). Ustawa nakłada na wierzyciela m.in. obowiązek uiszczenia zaliczki na koszty doręczenia korespondencji. Wysokość tej zaliczki nie może jednorazowo przekroczyć 60 zł (chyba że planowane wydatki znacznie przekroczą tę kwotę).

  • Wezwanie do uiszczenia zaliczki

Na komorniku spoczywa obowiązek prawidłowego oznaczenia wysokości zaliczki. W wezwaniu do jej uiszczenia komornik wskazuje stronę obowiązaną do wpłacenia zaliczki, jej wysokość, termin jej uiszczenia oraz czynność powodującą wydatki, które mają być pokryte z zaliczki. Komornik powinien również pouczyć stronę o skutkach niewykonania wezwania (tj. o tym, że w przypadku nieuiszczenia zaliczki określona czynność nie zostanie podjęta przez komornika).

Termin na uiszczenie zaliczki nie może być krótszy niż 7 dni (co oznacza, że komornik może oznaczyć termin dłuższy). W przepisach ukk zastrzeżono jednak, że jeśli wniosek złożyła strona, która ma miejsce zamieszkania lub siedzibę za granicą i która nie ma przedstawiciela w Polsce, termin ten nie może być krótszy niż miesiąc (także i ten termin może być wydłużony przez komornika).

Istotne jest, aby komornik oznaczył wysokość zaliczki w sposób odpowiadający przewidywanej wysokości wydatków, ponieważ jeśli zaliczka nie wystarcza na pokrycie wydatków, tymczasowo ponosi je komornik. W regulacjach ukk wprowadzono zasadę powiązania zaliczki z wydatkami, na które została ona pobrana. Ma to zapobiec występującym w praktyce przypadkom finansowania kosztów czynności z zaliczek.

  • Termin na podjęcie czynności przez komornika

Komornik ma obowiązek podjęcia czynności, w związku z którą zażądał zaliczki na pokrycie wydatków, nie później niż w terminie 7 dni od dnia uiszczenia zaliczki. Trzeba przy tym pamiętać, że zaliczka może być przeznaczona wyłącznie na pokrycie wydatków, na poczet których została uiszczona. Przeznaczenie jej na pokrycie innych wydatków może nastąpić wyłącznie za zgodą strony, która dokonała wpłaty. To oznacza, że komornik nie może np. z zaliczki wpłaconej na poczet opinii biegłego pokryć kosztów przejazdu poza miejscowość, która jest siedzibą kancelarii komorniczej, chyba że wyrazi na to zgodę strona, która uiściła zaliczkę.

  • Rozliczenie zaliczki

Zaliczka musi być rozliczona w terminie miesiąca od dnia poniesienia wydatków, na które była przeznaczona. Niewykorzystana część podlega zwrotowi. Jeżeli opłacona zaliczkowo czynność nie zostanie wykonana, komornik ma obowiązek zwrócić zaliczkę w terminie trzech miesięcy. Ustawa zastrzega jednak, że komornik, który został wybrany przez wierzyciela, a który następnie przekazał sprawę innemu komornikowi, jest zobowiązany zwrócić niewykorzystaną zaliczkę albo jej część w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia o przekazaniu sprawy.

  • Obowiązki informacyjne

W każdym piśmie kierowanym do strony komornik powinien ją poinformować o aktualnym saldzie zaliczek i kosztów podlegających ściągnięciu na podstawie wydanego przez komornika postanowienia o pobraniu brakującej zaliczki od strony, która żądała dokonania czynności powodującej wydatki. Trzeba przy tym pamiętać, że jeżeli egzekucja okaże się w całości lub w części bezskuteczna (wierzyciel nie uzyska zaspokojenia z majątku dłużnika), to komornik będzie mógł wydać postanowienie o pobraniu od wierzyciela kwoty odpowiadającej wysokości wydatków, które nie zostały pokryte z uiszczonych przez niego zaliczek ani z wyegzekwowanej części świadczenia i co do których nie wydano postanowienia o pobraniu brakującej zaliczki.

  • Wskazanie podmiotu uprawnionego do należności opłaconej z zaliczki

Przyznanie należności biegłemu lub tłumaczowi, poniesienie kosztów ogłoszeń lub transportu specjalistycznego, a także przyznanie należności osobom powołanym do udziału w czynnościach wymaga wydania postanowienia. Komornik wskazuje w nim podmiot uprawniony do otrzymania należności oraz jej wysokość, a jeżeli należność ma być pokryta z zaliczki – także zaliczkę, z której należność jest pokrywana. Rozwiązanie to wprowadzono po to, by zaliczka była wykorzystywana zgodnie z celem, na który została uiszczona.

Przyznanie należności następuje wyłącznie na wniosek podmiotu uprawnionego do jej otrzymania (np. biegłego). W przepisach ukk wskazano jednocześnie, że złożenie faktury lub rachunku jest równoznaczne ze złożeniem wniosku. Złożenie wniosku (faktury, rachunku) musi nastąpić w ciągu 7 dni od dnia dokonania czynności uzasadniającej przyznanie należności. Po upływie tego terminu uprawnienie do żądania wynagrodzenia wygasa. W terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku komornik jest zobowiązany wydać postanowienie o przyznaniu należności.

[...]

Autor jest sędzią sądu rejonowego, absolwentem studiów doktoranckich na wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.