Finanse publiczne

Strona główna » Luty 2019 » Kontrola finansowa » Nieprawidłowości w ewidencji projektów unijnych

Brosz o finansach

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Katarzyna Poterucha

Nieprawidłowości w ewidencji projektów unijnych

Kontrola projektu współfinansowanego ze środków unijnych ma na celu weryfikację prawidłowości realizacji zadania, rzetelności w dokumentowaniu poniesionych wydatków czy poprawności prowadzonej ewidencji. Stwierdzone nieprawidłowości mogą być dla beneficjenta źródłem dotkliwych konsekwencji, w tym obowiązku zwrotu całości lub części dofinansowania.

W trakcie realizacji projektów współfinansowanych ze środków unijnych oraz w okresie ich trwałości mogą być przeprowadzane kontrole dotyczące zakresu wykonanych prac oraz prawidłowości wydatkowania środków. Do najważniejszych instytucji uprawnionych do kontroli projektów należą:

1) instytucja zarządzająca danym programem operacyjnym lub instytucja pośrednicząca;
2) organy Komisji Europejskiej;
3) Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych;
4) Najwyższa Izba Kontroli;
5) regionalne izby obrachunkowe (dalej: RIO);
6) urząd kontroli skarbowej;
7) Urząd Zamówień Publicznych (dalej: UZP);
8) Europejski Trybunał Obrachunkowy.

Jednostki sektora finansów publicznych (dalej: jsfp) najczęściej są kontrolowane przez instytucje zarządzające lub pośredniczące, RIO i UZP. Pozostałe instytucje przeprowadzają kontrole w jsfp sporadycznie.

Podstawowe cele kontroli

Celem kontroli jest weryfikacja wydatków polegająca na sprawdzeniu, czy nabyte przy udziale środków unijnych usługi, towary, materiały, środki trwałe itp. zostały dostarczone, a wydatki na nie rzeczywiście poniesione. Dodatkowo kontrola weryfikuje, czy realizacja projektu przebiega zgodnie z harmonogramem rzeczowo-finansowym ustalonym w umowie o dofinansowanie i czy wykazane wydatki kwalifikują się do współfinansowania. Wyróżnia się następujące rodzaje kontroli:

1) kontrole projektów przeprowadzane na miejscu;
2) kontrole przeprowadzane na zakończenie realizacji projektu;
3) kontrole przeprowadzane w okresie trwałości projektu.

Kontrole prowadzone na miejscu

Istotą prowadzenia kontroli projektów na miejscu jest weryfikacja prawidłowości realizacji projektu, w tym sprawdzenie, czy informacje dotyczące postępu w realizacji projektu oraz poniesionych wydatków, przedstawiane przez beneficjenta we wnioskach o płatność, są zgodne ze stanem rzeczywistym. Celem takiej kontroli jest również zweryfikowanie, czy współfinansowane towary i usługi zostały dostarczone, czy wydatki zadeklarowane przez beneficjentów w związku z realizowanymi projektami zostały rzeczywiście poniesione i czy są zgodne z zasadami wspólnotowymi i krajowymi.

Minimalny zakres kontroli projektu prowadzonej na miejscu obejmuje ustalenie, czy istnieje i jest stosowany odrębny system księgowy lub odrębny kod księgowy dla wszystkich operacji związanych z realizacją projektu.

Kontrole w miejscu realizacji projektu można podzielić na:

1) planowe, które wynikają z rocznych planów kontroli i o których beneficjenci są informowani z kilkudniowym wyprzedzeniem;
2) doraźne, które są zazwyczaj prowadzone w konsekwencji otrzymania informacji o realizowaniu projektu niezgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie lub wskutek pojawienia się podejrzeń, że mogły wystąpić w tym zakresie nieprawidłowości (podejrzenia te mogą się pojawić w trakcie weryfikacji składanych przez beneficjentów wniosków o płatność).

Dodatkowo kontrole projektów w miejscu ich realizacji mogą przybrać formę wizyt monitoringowych, których warunki prowadzenia określa instytucja zarządzająca.

  • Sprawdzenie dokumentacji projektu

W ramach kontroli prowadzonej na miejscu następuje sprawdzenie dokumentacji (w siedzibie instytucji zarządzającej lub pośredniczącej). Kontrola dokumentów ma zazwyczaj na celu ocenę prawidłowości przeprowadzonych postępowań pod kątem przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych (dalej: pzp) oraz potwierdzenie kwalifikowalności wydatków, które zostały ujęte przez beneficjenta we wniosku o płatność.

Taka kontrola obejmuje sprawdzenie, czy:

1) wniosek o płatność został prawidłowo wypełniony pod względem formalnym;
2) wydatki wykazane we wniosku o płatność są wydatkami kwalifikowanymi;
3) wniosek o płatność został prawidłowo wypełniony od strony rachunkowej;
4) zakres rzeczowy projektu jest realizowany zgodnie z harmonogramem umowy o dofinansowanie.

Kontrolą obejmuje się również dokumentację księgową (zob. ramka „Kontrola...”).

[...]

Autorka jest księgową, analitykiem finansowym i doświadczonym szkoleniowcem z zakresu finansów i prowadzenia księgowości w jsfp.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.