Finanse publiczne

Strona główna » Luty 2020 » Prawo » Zasądzone odsetki od kosztów procesowych

Brosz o finansach

Luty 2020

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Przemysław Wojnicz

Zasądzone odsetki od kosztów procesowych

Z uzasadnienia do zmian wprowadzonych w kpc wynika, że odsetki od przyznanego zwrotu kosztów procesu mają motywować strony do „skwapliwego” wykonania wyroku. Postępowanie osób odpowiadających za windykację tych odsetek będzie uzależnione m.in. od instancji sądu, od treści wydanego przez sąd orzeczenia i od trybu jego ogłoszenia.

W konsekwencji uchwalenia 4 lipca 2019 r. nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego (dalej: kpc) zmieniono reguły zasądzania kosztów procesu na rzecz strony wygrywającej postępowanie, w szczególności zaś określono zasady naliczania i zasądzania odsetek od tych kosztów.

Nowe reguły określone w kpc

Zgodnie z art. 98 § 11 kpc od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Jeżeli orzeczenie to jest prawomocne z chwilą wydania, odsetki należą się za czas po upływie tygodnia od dnia ogłoszenia orzeczenia do dnia zapłaty, a jeżeli podlega ono doręczeniu z urzędu – za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty.

W art. 98 § 12 kpc postanowiono natomiast, że w szczególnie uzasadnionym przypadku, na wniosek strony, która w toku procesu poniosła szczególnie wysoki wydatek podlegający zwrotowi, sąd może przyznać jej odsetki przewidziane w § 11 od kwoty równej temu wydatkowi za czas od dnia jego poniesienia przez stronę do dnia zapłaty.

Jak wynika z uzasadnienia do projektu wymienionej ustawy, ,,odsetki od przyznanego zwrotu kosztów procesu powinny, analogicznie jak odsetki od zasądzonego świadczenia, zmotywować strony do skwapliwego wykonania wyroku”.

Orzeczenie sądu jako podstawa dochodzenia odsetek

Z przywołanych przepisów wynika, że prawo strony do przymusowego dochodzenia odsetek aktualizuje się tylko wtedy, gdy zostało przyznane w orzeczeniu sądu, i tylko w takim zakresie, jaki wynika z tego orzeczenia, a ściślej z dokumentu, w którym zawarto to orzeczenie.

W praktyce po zakończeniu postępowania sądowego działy windykacji występują do sądu o wydanie dokumentu umożliwiającego określenie rozmiaru świadczenia oczekiwanego od dłużnika – po to, by właściwie zaksięgować wpłaty bezpośrednie (gdyby uruchomienie przymusu egzekucyjnego nie było konieczne) albo by księgować należności przekazywane przez komornika.

Aby właściwie zrozumieć istotę nowych regulacji, trzeba uwzględnić to, że koszty postępowania są zasądzane w pierwszej i w drugiej instancji.

Sąd pierwszej instancji

W chwili wydawania orzeczenia sąd pierwszej instancji nie jest w stanie stwierdzić, kiedy to orzeczenie będzie prawomocne. Może jednak orzec o kosztach w ten sposób, że w jakimś punkcie (części) orzeczenia zamieszcza klauzulę wskazującą, że ,,zasądza oznaczoną kwotę od dnia uprawomocnienia się orzeczenia”. Ponieważ z treści tego punktu nie wynika data prawomocności, księgowy, który chce przypisać dłużnikowi kwotę do zapłaty, musi ustalić, kiedy orzeczenie stało się prawomocne.

[...]

Autor jest sędzią sądu rejonowego. Zajmował stanowisko głównego specjalisty w Departamencie Wykonania Orzeczeń i Probacji w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.