Finanse publiczne

Strona główna » Maj 2019 » Kontrola finansowa » Ocena sytuacji ekonomiczno-finansowej SPZOZ-u

Brosz o finansach

Grudzień 2019

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Zuzanna Świerc

Ocena sytuacji ekonomiczno-finansowej SPZOZ-u

Analizując wskaźniki przedstawione w raporcie o sytuacji ekonomiczno-finansowej SPZOZ-u, należy pamiętać, że nie oddają one w pełni dynamiki procesów zachodzących w jednostce. Dla uzyskania kompletnego obrazu konieczne jest więc uzupełnienie oceny o inne kryteria.

Do końca maja kierownicy samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej (dalej: SPZOZ-y) przygotowują i składają podmiotom tworzącym raporty o sytuacji ekonomiczno-finansowej swoich zakładów. Zgodnie z art. 53a ust. 4 ustawy o działalności leczniczej (dalej: udl) podmiot tworzący powinien dokonać oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej podległego SPZOZ-u na podstawie otrzymanego raportu.

Raport o sytuacji ekonomiczno-finansowej

Obowiązek składania raportu o sytuacji ekonomiczno-finansowej został wprowadzony nowelizacją udl z 10 czerwca 2016 r. Było to konsekwencją zniesienia przepisów obligujących do przekształcenia SPZOZ-u w spółkę prawa handlowego w przypadku poniesienia straty na działalności. Zgodnie z założeniami nowelizacji raport – dzięki dostarczaniu informacji wykraczających poza zakres wcześniej otrzymywanych sprawozdań – miał wzmocnić kompetencje nadzorcze podmiotów tworzących w obszarze gospodarki finansowej SPZOZ-u. Bazą do stworzenia raportu są dane pochodzące ze sprawozdania finansowego zakładu za ostatni rok obrotowy, jednak raport powinien dodatkowo przedstawić analizę bieżącej sytuacji finansowej SPZOZ-u oraz odnosić się do jego przyszłości poprzez przedstawienie prognozy na kolejne trzy lata. W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 12 kwietnia 2017 r. w sprawie wskaźników ekonomiczno-finansowych niezbędnych do sporządzenia analizy oraz prognozy sytuacji ekonomiczno-finansowej samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej (dalej: rozporządzenie w sprawie wskaźników ekonomiczno-finansowych) określono wymierne wartości wskaźników obrazujących aktualną i prognozowaną kondycję finansową SPZOZ-u. Obok nich w raporcie powinny znaleźć się także opisowe informacje na temat przyjętych założeń prognostycznych oraz istotnych zdarzeń mających wpływ na sytuację ekonomiczno-finansową zakładu.

  • Zakres dokumentu

W przepisach udl wskazano jedynie minimalny zakres przedmiotowy raportu, nie określając do końca merytorycznej zawartości jego poszczególnych części. Może on zatem zawierać więcej elementów składających się na obraz finansów SPZOZ-u. Ponadto sposób przedstawienia jego sytuacji ekonomiczno-finansowej może być dostosowany do indywidualnych uwarunkowań. Ostateczny kształt raportu może zostać zdefiniowany bądź przez sam SPZOZ, bądź przez podmiot tworzący – w ramach jego uprawnień wynikających z art. 121 ust. 3 udl. Wewnętrzne regulacje lub wskazówki podmiotu tworzącego mogą określać kwestie dotyczące:

1) struktury raportu – wyszczególnienia innych (poza obowiązkowymi) elementów raportu;
2) zawartości merytorycznej – wskazania zagadnień, które powinny zostać poruszone w poszczególnych częściach raportu.

W tabeli 1 przedstawiono przykładowy schemat raportu zawierający – obok elementów obowiązkowych – dodatkowe informacje oraz uszczegółowienie treści.

  • Wskaźniki określone w rozporządzeniu

Podstawową (bazową) informacją finansową przedstawianą w raporcie są wartości wskaźników ekonomiczno-finansowych obliczone dla ostatniego roku obrotowego (na podstawie rocznego sprawozdania finansowego za ten rok) oraz dla kolejnych trzech lat objętych prognozą (na podstawie danych prognostycznych, najlepiej ujętych w formie prognozowanych sprawozdań). Rozporządzenie w sprawie wskaźników ekonomiczno-finansowych określa cztery grupy wskaźników obejmujących najbardziej problematyczne obszary gospodarki finansowej SPZOZ-ów, a mianowicie wskaźniki:

1) zyskowności (zdolności jednostki do generowania zysku);
2) płynności finansowej (zdolności do terminowego regulowania zaciągniętych zobowiązań);
3) efektywności zarządzania przepływami finansowymi (uzyskiwania należności w terminach umożliwiających regulowanie zobowiązań);
4) zadłużenia (stopnia finansowania aktywów kapitałami obcymi).

  • Przeprowadzenie oceny

Ustawodawca, określając w przepisach udl sposób przeprowadzenia oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej SPZOZ-u przez podmiot tworzący, odniósł się jedynie do aspektu oceny punktowej wartości wskaźników ekonomiczno-finansowych zdefiniowanych w rozporządzeniu. Ustalenie w tym rozporządzeniu zasad obliczania wskaźników oraz przypisanie im określonych wartości punktowych ma zapewniać przejrzystość i jednolitość oceny oraz porównywalność wskaźników. Ta cecha będzie mieć znaczenie dla podmiotu tworzącego, który nadzoruje kilka SPZOZ-ów, a także dla jednostek (np. dla związków jst), które dokonują analizy porównawczej większej liczby podmiotów w ramach benchmarkingu. Należy jednak pamiętać, że ocena dokonywana na podstawie tych wskaźników jest oceną bezwzględną, czyli nie uwzględnia dynamiki procesów w jednostce. Nie odnosi się zatem do stanu poprzedniego (wartości wskaźników w poprzednich latach) oraz nie uwzględnia wpływu zdarzeń o charakterze zewnętrznym lub nadzwyczajnym (np. zmiany systemu finansowania świadczeń). To oznacza, że ocena sytuacji ekonomiczno-finansowej podmiotu leczniczego dokonywana wyłącznie na podstawie osiągniętych wskaźników nie będzie pełna i obiektywna. Konieczne jest więc uzupełnienie tej oceny o inne kryteria (zob. przykład 1).

Realizacja określonego w udl obowiązku oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej SPZOZ-u może przebiegać etapowo i składać się z oceny formalnej i oceny merytorycznej (zob. przykład 2).

  • Ocena formalna

Dokonanie oceny formalnej jest podstawą przyjęcia złożonego raportu. W ramach tej oceny weryfikuje się poprawność wyliczeń wartości wskaźników, kompletność przedstawionych w raporcie danych (w tym obowiązkowych elementów wymaganych ustawą i wymogów ustalonych przez podmiot tworzący) i przyjętych założeń oraz poprawność wyliczeń danych prognostycznych.

[...]

Autorka jest doświadczonym głównym księgowym podmiotów leczniczych i instytucji. Doradza podmiotom leczniczym i ich podmiotom tworzącym, prowadzi audyty i szkolenia.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.