Finanse publiczne

Strona główna » Maj 2019 » Budżet i podatki » Problemy z ewidencją wpływów z opłat przedszkolnych

Brosz o finansach

Grudzień 2019

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Mateusz Bieniek

Problemy z ewidencją wpływów z opłat przedszkolnych

W konsekwencji zmiany przepisów należności z tytułu opłat za pobyt i wyżywienie w przedszkolach straciły charakter należności cywilnoprawnych i są obecnie należnościami publicznoprawnymi. Zmiana ta wciąż budzi wiele kontrowersji. Jedna z nich dotyczy możliwości gromadzenia tych wpływów na wydzielonym rachunku dochodów jednostki oświatowej.

Przed dokonaną na początku 2018 r. modyfikacją przepisów, na mocy których zmieniono charakter opłat za wyżywienie i pobyt w przedszkolu (z cywilnoprawnego na publicznoprawny), gromadzenie tych wpływów na wydzielonym rachunku dochodów własnych samorządowej jednostki oświatowej (zgodnie z art. 223 ustawy o finansach publicznych – dalej: ufp) raczej nie budziło wątpliwości. Po nowelizacji zaczęły się natomiast pojawiać opinie, że obecnie jest to rozwiązanie nieprawidłowe. Rozstrzygnięcie tych wątpliwości wymaga dokonania systemowej wykładni obowiązujących przepisów, a więc określenia ich właściwego znaczenia i usytuowania w systemie norm prawnych.

Tryb dochodzenia roszczeń

Od momentu, gdy opłaty przedszkolne stały się daninami publicznymi, ich wysokość nie jest już ustalana uznaniowo i sankcjonowana na mocy porozumienia stron przyjmującego formę umowy cywilnoprawnej, lecz wynika wprost z obowiązujących przepisów prawa. Jednostka samorządu terytorialnego (dalej: jst) działa w tym zakresie jako organ władzy publicznej, który korzysta z przyznanego mu władztwa w stosunkach administracyjno-prawnych z jednostką oświatową. Dochodzenie roszczeń z tytułu opłat przedszkolnych następuje zatem w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z kolei odsetki za opóźnienie powinny być naliczane tak jak dla zaległości podatkowych1. To oznacza, że egzekucja należności nie będzie następowała w trybie powództwa cywilnoprawnego przed właściwym sądem, lecz w trybie postępowania komorniczego.

Dochody gromadzone na wydzielonym rachunku

Przepisy ufp umożliwiają gromadzenie dochodów na wydzielonym rachunku przez samorządowe jednostki budżetowe prowadzące działalność określoną w ustawie Prawo oświatowe. Ustawodawca określił rodzaje tych dochodów, wymieniając wśród nich spadki, zapisy i darowizny w postaci pieniężnej, a także odszkodowania i wpłaty za utracone lub uszkodzone mienie będące w zarządzie albo użytkowaniu jednostki budżetowej. Należy jednak zauważyć, że katalog ten ma charakter otwarty, o czym świadczy dodanie przed wyliczeniem sformułowania „w szczególności”. Kompetencje do określenia szczegółowych źródeł dochodów gromadzonych na wydzielonym rachunku przyznano organowi stanowiącemu jst. To on ma zatem możliwość decydowania, czy należności z tytułu opłat przedszkolnych stanowią dochody ujmowane na wydzielonym rachunku przedszkola w trybie art. 223 ufp. Charakter prawny tychże należności nie ma żadnego znaczenia dla przyjęcia określonego rozwiązania.

Wydzielony rachunek jako element systemu

W art. 52 ust. 15 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych określono, że należności z tytułu opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego oraz opłat za wyżywienie stanowią niepodatkowe należności publicznoprawne, o których mowa w art. 60 pkt 7 ufp, jako dochody budżetu państwa lub jst pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe. Dochody te mogą również pobierać przedszkola będące samorządowymi jednostkami budżetowymi i mogą to czynić w ramach wydzielonego rachunku dochodów własnych. Wydaje się, że nie ma uzasadnienia interpretacja, w świetle której przepisy ufp wykluczają taką możliwość.

[...]

Autor jest głównym księgowym w państwowej jednostce budżetowej, byłym zastępcą skarbnika w urzędzie jednostki samorządu terytorialnego.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.