Finanse publiczne

Strona główna » Marzec 2020 » Budżet i podatki » Wnoszenie opłat za pobyt w domu pomocy społecznej

Brosz o finansach

Rys. B.Brosz

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Anna Bandoch

Wnoszenie opłat za pobyt w domu pomocy społecznej

Wydanie decyzji ustalającej opłatę za pobyt w DPS-ie lub zawarcie w tej sprawie umowy z bliskimi pensjonariusza to podstawa wszczęcia postępowania dotyczącego zwrotu opłaty w razie jej zastępczego poniesienia przez gminę. Ustalenie opłaty nie musi następować już przy skierowaniu do placówki, szczególnie że w czasie oczekiwania na przyjęcie może się zmienić średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca.

Obowiązek wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej (dalej: DPS) oraz sposób, w jaki gmina ma ustalać należności pobierane od osób zobowiązanych do wnoszenia takich opłat, wynikają z przepisów ustawy o pomocy społecznej (dalej: ups). Odpowiedzialność finansowa pensjonariuszy i członków rodziny, w tym również dorosłych dzieci, za pobyt osoby bliskiej w DPS-ie została określona w art. 61 ust. 1 i 2 ups. Zgodnie z tymi regulacjami obowiązek wnoszenia opłaty za pobyt w takiej placówce ponoszą – w ustalonej poniżej kolejności – następujące osoby:

  1. mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich – przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka;
  2. małżonek, zstępni przed wstępnymi;
  3. gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej.

Jeśli mieszkaniec DPS-u ponosi pełną odpłatność, to małżonek, zstępni ani gmina nie mają obowiązku uiszczania opłat. Ustalona w przywołanym przepisie zasada kolejności wnoszenia opłat oznacza, że w przypadku gdy osoba umieszczona w DPS-ie nie jest w stanie ponieść kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa w pierwszej kolejności na małżonku, w drugiej – na zstępnych, w trzeciej – na wstępnych, a ostatecznie – na gminie, która jest zobowiązana wnieść opłaty zastępczo.

Sposób ustalania opłat przez gminę

W wyroku z 28 listopada 2019 r.(III SA/Kr 1025/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, że obowiązek wnoszenia opłat za pobyt w DPS-ie musi być skonkretyzowany i zindywidualizowany (począwszy od dnia powstania takiego obowiązku) w stosunku do każdej z osób, które miałyby takie opłaty ponosić. Wskazanie osób zobowiązanych powinno nastąpić w drodze:

  1. decyzji wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 i 2 ups lub
  2. umowy zawartej na podstawie art. 103 ust. 2 w zw. z art. 61 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ups.

W związku z tak przyjętą linią orzeczniczą wydanie decyzji lub zawarcie umowy (o których mowa powyżej) to pierwszy etap postępowania w sprawie zwrotu opłaty za pobyt osoby bliskiej w DPS-ie w związku z zastępczym poniesieniem tych kosztów przez gminę.

  • Ustalenie opłaty na podstawie decyzji

Z przywołanego wcześniej art. 59 ust. 1 ups wynika, że decyzję o skierowaniu do DPS-u i decyzję ustalającą opłatę mieszkańca za jego pobyt w DPS-ie wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do takiej placówki. Jeśli decyzja o skierowaniu do DPS-u nie zapadła, ponieważ dana osoba została w nim umieszczona wcześniej na podstawie prawomocnego postanowienia sądu, organem właściwym do wydania decyzji ustalającej opłatę za pobyt pensjonariusza jest organ pomocy społecznej gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej umieszczenia. Takie stanowisko zostało zaprezentowane w orzeczeniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 31 sierpnia 2006 r. (4313/5/06).

[...]


Autorka jest skarbnikiem gminy. Posiada wieloletnią praktykę w zakresie księgowości potwierdzoną certyfikatem księgowym Ministerstwa Finansów.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.