Finanse publiczne

Strona główna » Październik 2017 » Rubryki » Kwalifikowalność wydatków ze środków UE na nowych zasadach

Brosz o finansach

Styczeń 2018

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Grzegorz Kukowka

Kwalifikowalność wydatków ze środków UE na nowych zasadach

Pod koniec sierpnia weszły w życie nowe wytyczne dotyczące kwalifikowalności wydatków ponoszonych przez beneficjentów środków unijnych w ramach perspektywy 2014–2020. Rewolucji nie ma, ale nowelizacja wprowadza wiele istotnych zmian, mających znaczący wpływ na procedury stosowane przez beneficjentów.

Rys. B. Brosz

Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014–2020 z 19 lipca 2017 r.1 (dalej: wytyczne) stanowią jeden z najważniejszych dokumentów dla większości podmiotów realizujących projekty współfinansowane ze środków Unii Europejskiej (dalej: UE). Przepisy te – wydawane na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 (dalej: ustawa wdrożeniowa) – kompleksowo określają zasady decydujące o uznaniu danych wydatków za kwalifikowalne i o rozliczeniu ich w projekcie. To właśnie do wytycznych odsyłają umowy o dofinansowanie.

Chociaż zmiana wytycznych była oczekiwana (jako logiczna konsekwencja nowelizacji ustawy wdrożeniowej, podpisanej przez Prezydenta w lipcu), to kiedy 23 sierpnia w Monitorze Polskim ukazał się komunikat informujący o nowych wytycznych, wielu było zaskoczonych, że wchodzą one w życie w dniu publikacji. Tym samym Ministerstwo Rozwoju nie dało beneficjentom żadnej szansy na wcześniejsze zapoznanie się z wprowadzanymi zmianami.

Rewolucji nie ma. Przynajmniej trzy czwarte zmian ma charakter stricte redakcyjny lub doprecyzowujący. Wśród pozostałych 25% można jednak znaleźć modyfikacje, które albo wpływają na realizację projektów w sposób znaczący (np. zmiany dotyczące procedur udzielania zamówień poza reżimem ustawy Prawo zamówień publicznych – dalej: pzp), albo mogą co najmniej ułatwić życie (np. możliwość powołania podmiotów upoważnionych do ponoszenia wydatków w imieniu beneficjenta). Niezależnie jednak od istotności poszczególnych zmian z pewnością powinni się z nimi zapoznać wszyscy beneficjenci.

Stosowanie nowych przepisów w czasie

Omówienie najważniejszych zmian wytycznych wypada zacząć od wskazania, do jakich wydatków będą stosowane wytyczne znowelizowane, a do jakich – wersja sprzed nowelizacji. Wydawać by się mogło, że zmiany wytycznych nie mają zastosowania do projektów, w odniesieniu do których jeszcze przed tą zmianą złożono wniosek o dofinansowanie lub podpisano umowę. Nic bardziej mylnego (a warto tu podkreślić, że powyższy, błędny pogląd jest jednym z częstszych powodów nakładanych korekt finansowych).

Kwestię intertemporalności regulują na szczęście – dość prosto – same wytyczne (zob. ramka „Stosowanie wytycznych...”). Z treści dokumentu wynika, że jego zapisy stosuje się do wszystkich wydatków poniesionych od dnia wejścia wytycznych w życie. W przypadku umów zawartych w trybie pzp lub zasad udzielania zamówień określonych w podrozdziale 6.5 wytycznych nowe przepisy stosuje się do tych postępowań, które zostały wszczęte od dnia wejścia wytycznych w życie (przez datę wszczęcia postępowania należy rozumieć publikację ogłoszenia o wszczęciu postępowania lub zamiarze udzielenia zamówienia).

Warto nadmienić, że nowe wytyczne można stosować wstecz, jeśli znowelizowane przepisy są w określonym przypadku korzystniejsze dla beneficjentów2. Taka możliwość została wprost wskazana w rozdziale 4 pkt 11 i 12.

Personel projektu

Do najważniejszych zmian wprowadzonych sierpniową nowelą należy sformułowanie w rozdziale 3 zupełnie nowej definicji wykonawcy (do tej pory pojęcie to nie było zdefiniowane w samych wytycznych) oraz dość radykalna zmiana definicji personelu projektu (zob. ramka „Nowe definicje...”). Warto zauważyć, że z zakresu pojęcia personelu projektu zupełnie wyłączono osoby zaangażowane w realizację projektu, które wykonują swoje zadania w oparciu o umowy cywilnoprawne (najczęściej umowy zlecenia i o dzieło). W korelacji z powyższym w podrozdziale 6.15 pkt 2 wytycznych wskazano, że wydatki związane z wynagrodzeniem personelu są ponoszone zgodnie z przepisami krajowymi, w szczególności z ustawą Kodeks pracy.

[...]

Autor jest prawnikiem, ekspertem w zakresie kwalifikowalności środków unijnych.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.