Finanse publiczne

Strona główna » Październik 2017 » Prawo » Skuteczność powierzenia odpowiedzialności przez kierownika jsfp

Brosz o finansach

Październik 2018

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Krzysztof Puchacz

Skuteczność powierzenia odpowiedzialności przez kierownika jsfp

Kierowanie jsfp wiąże się nie tylko z możliwością wywierania bezpośredniego wpływu na sposób realizowania zadań jednostki, ale też z odpowiedzialnością za ich prawidłowe wykonanie. Kluczem do efektywnego zarządzania jest skuteczne delegowanie uprawnień. Warto jednak mieć świadomość, że nie zawsze powierzenie odpowiedzialności pracownikom oznacza wyzbycie się tej odpowiedzialności przez kierownika.

Rys. J. Jasińska

Każda jednostka sektora finansów publicznych (dalej: jsfp) powinna zgodnie z prawem, efektywnie, oszczędnie i terminowo wykonywać zadania, jakie przed nią stoją. Szczególną rolę w tym procesie odgrywa kierownik jednostki, będący centralnym punktem jej struktury decyzyjnej.

Prawne formy odpowiedzialności

W ujęciu normatywnym odpowiedzialność kierownika jednostki za wykonywanie obowiązków nałożonych na jsfp (a w istocie – za nieprawidłowe ich wykonywanie) jest niezwykle zróżnicowana i może przybierać różne formy prawne, w szczególności:

1) odpowiedzialności z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych – na zasadach wynikających z przepisów ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (dalej: uondfp);
2) odpowiedzialności karnej przewidzianej w przepisach ustawy Kodeks karny1 (dalej: kk) lub przepisach karnych zamieszczonych w ustawach szczegółowych2.

Przepisy obligujące kierownika jsfp

Odpowiedzialność kierownika jednostki za jej prawidłowe funkcjonowanie nie budzi wątpliwości w społecznym odbiorze tej funkcji, ale trzeba podkreślić, że wynika też wyraźnie z przepisów prawa regulujących poszczególne obszary funkcjonowania jednostki. Przykładami takich regulacji są:

  • art. 53 ust. 1 ustawy o finansach publicznych (dalej: ufp), stanowiący, że kierownik jsfp jest odpowiedzialny za całość gospodarki finansowej jednostki;

  • art. 18 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych (dalej: pzp), stanowiący, że za przygotowanie i przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia odpowiada kierownik zamawiającego;

  • art. 4 ust. 5 ustawy o rachunkowości (dalej: uor), stanowiący, że kierownik jednostki ponosi odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości.

Możliwość powierzenia odpowiedzialności

Z oczywistych względów kierownik jsfp nie jest w stanie sam wykonywać wszystkich czynności związanych z realizacją zadań jednostki, którą kieruje. W związku z tym, aby zapewnić sprawne jej funkcjonowanie, powierza określone obowiązki i uprawnienia swoim pracownikom, budując w ten sposób jeden z podstawowych elementów kontroli zarządczej, jakim jest właściwa struktura organizacyjna funkcjonująca w połączeniu z tzw. systemem delegowania uprawnień. Większość przepisów określających odpowiedzialność kierownika jsfp wskazuje na możliwość przekazania przez niego poszczególnych obowiązków pracownikom jednostki, m.in.:

  • art. 53 ust. 2 ufp, w którym wyraźnie wskazano, że kierownik jsfp może powierzyć określone obowiązki w zakresie gospodarki finansowej pracownikom jednostki;

  • art. 18 ust. 2 pzp, w którym zezwolono na powierzenie pracownikom zamawiającego obowiązków w zakresie przygotowania lub przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia;

  • art. 4 ust. 5 uor, w którym przewidziano możliwość powierzenia innym osobom obowiązków w zakresie rachunkowości.

Omawiając zagadnienia powierzenia obowiązków i odpowiedzialności, należy zwrócić uwagę na kilka istotnych aspektów prawnych związanych z tą procedurą (zob. ramka „Prawne konsekwencje...”).

Powierzenie jako element kontroli zarządczej

Budowa struktury organizacyjnej jsfp oraz optymalne rozłożenie obowiązków i odpowiedzialności pomiędzy jej pracowników jest jednym z podstawowych elementów systemu kontroli zarządczej. W art. 68 ufp kontrolę zarządczą zdefiniowano jako ogół działań podejmowanych dla zapewnienia realizacji celów i zadań w sposób zgodny z prawem, efektywny, oszczędny i terminowy.

[...]

Autor jest prawnikiem, szkoleniowcem, specjalistą z zakresu finansów publicznych, kontroli zarządczej oraz zamówień publicznych. Pracował jako główny inspektor kontroli RIO w Lublinie.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.