Finanse publiczne

Strona główna » Październik 2018 » Budżet i podatki » Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi

Brosz o finansach

Grudzień 2018

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Marcin Binaś

Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi

Wymiar i pobór opłaty za gospodarowanie odpadami wymaga ustalenia okoliczności faktycznych, które decydują o wysokości stawki opłaty oraz o sposobie jej ustalenia. Nie mniej istotne jest przeanalizowanie przepisów i orzecznictwa, w których rozstrzygnięto o zakresie kompetencji organu stanowiącego i wykonawczego.

Gminy jako podstawowe jednostki samorządu terytorialnego działają w celu zaspokajania potrzeb swoich mieszkańców. W tym celu w art. 7 ustawy o samorządzie gminnym (dalej: usg) wskazano katalog – wprawdzie nieposiadający charakteru zamkniętego, ale jednak – podstawowych (tych najważniejszych) zadań własnych każdej gminy. Jednym z nich, wskazanym w art. 7 ust. 1 pkt 3 usg, jest utrzymanie czystości i porządku. 

Zadania gminy z zakresu utrzymania czystości i porządku 

Ustawodawca doprecyzował zapisy usg w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej: ucpg), wskazując w art. 3 ust. 2 tej ustawy rodzaje działań gminy zmierzające do realizacji omawianego zadania (również nieujęte w formie katalogu zamkniętego). Zaliczył do nich m.in.: 

1) nadzorowanie gospodarowania odpadami komunalnymi, w tym realizację zadań powierzonych podmiotom odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości; 
2) ustanawianie (w aktach prawa miejscowego stanowiących regulaminy utrzymania czystości i porządku) selektywnego zbierania odpadów komunalnych, obejmującego co najmniej następujące frakcje odpadów: papier, metal, tworzywo sztuczne, szkło i opakowania wielomateriałowe, oraz odpadów komunalnych ulegających biodegradacji, w tym odpadów opakowaniowych ulegających biodegradacji; 
3) tworzenie punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych, tak by punkty te były łatwo dostępne dla wszystkich mieszkańców gminy i zapewniały przyjmowanie co najmniej takich odpadów komunalnych jak przeterminowane leki i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne; 
4) zapewnienie osiągnięcia odpowiednich poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji i przekazywanych do składowania; 
5) dokonywanie corocznej analizy stanu gospodarki odpadami komunalnymi w celu weryfikacji możliwości technicznych i organizacyjnych gminy w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi. 

Zamówienia na usługi odbioru i zagospodarowania odpadów 

Realizacja zadania polegającego na utrzymaniu czystości i porządku w gminie wiąże się z pojęciem gminnego systemu gospodarowania odpadami. Obejmuje on wzajemne prawa i obowiązki pomiędzy gminą, która jest zobowiązana do odbierania odpadów od właścicieli lub innych podmiotów posiadających nieruchomości (bądź nimi zarządzających), a członkami wspólnoty samorządowej (mieszkańcami gminy), którzy są zobligowani do wniesienia na rzecz własnej gminy opłaty stanowiącej podstawę finansowania gminnego systemu gospodarowania odpadami.

Do końca 2016 r. w celu realizacji tego zadania gminy były zobowiązane organizować przetargi, w których wybierały przedsiębiorców świadczących usługi z zakresu odbioru lub odbioru i zagospodarowania odpadów. Z uwagi na modyfikację treści art. 6d ust. 1 ucpg, w którym zwrot ,,organizuje przetarg” zamieniono na ,,udziela zamówienia”, wybór firmy przez gminę może nastąpić w jakiejkolwiek formie przewidzianej w ustawie Prawo zamówień publicznych. Trzeba jednak podkreślić, że w przepisach wskazano jeden wyjątek od tej zasady. Dotyczy on nieruchomości niezamieszkałych, czyli takich, których właściciele mają obowiązek składać deklarację i na jej podstawie uiszczać opłatę za gospodarowanie odpadami, lecz jedynie wówczas, gdy przedmiotowe nieruchomości zostaną objęte gminnym systemem gospodarowania odpadami na mocy uchwały organu stanowiącego gminy. Dla tego rodzaju nieruchomości wybór podmiotu odbierającego lub odbierającego i zagospodarowującego odpady może nastąpić jedynie w drodze przetargu. 

[...]

Autor jest specjalistą w zakresie podatków i opłat lokalnych.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.