Finanse publiczne

Strona główna » Październik 2018 » Kontrola finansowa » Przypadki naruszenia przepisów w zakresie zmian budżetu jst

Brosz o finansach

Grudzień 2018

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Adam Błaszko

Przypadki naruszenia przepisów w zakresie zmian budżetu jst

Uchwalony budżet nie jest planem ostatecznym. W trakcie roku budżetowego dokonuje się w nim bowiem licznych zmian wynikających ze zdarzeń natury faktycznej i prawnej. Zakres tych zmian oraz ustalenie kompetencji organów jst do ich wprowadzenia to kwestie, których rozpatrzenie wymaga uważnej analizy wytycznych zawartych w regulacjach ufp.

Rys. B. Brosz

Wykonanie budżetu jednostki samorządu terytorialnego (dalej: jst) jest procesem sformalizowanym i zgodnie z wolą ustawodawcy podlega zasadom gospodarki finansowej, wynikającym z regulacji ustawy o finansach publicznych (dalej: ufp). W świetle tych przepisów dokonywanie wydatków następuje w granicach kwot określonych w planie finansowym, z uwzględnieniem prawidłowo dokonanych przeniesień i zgodnie z planowanym przeznaczeniem, w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów. 

Charakter prawny zmian uchwały budżetowej 

W toku wykonywania budżetu jst trzeba zwrócić szczególną uwagę na dwie kwestie. Po pierwsze, wykonywanie budżetu musi być realizowane przez organ uprawniony do tego na podstawie przepisów prawa, co oznacza, że budżet – jako plan finansowy – jest wykonywany zgodnie z zapisami ufp przez organ wykonawczy (zarząd), a nie organ stanowiący. Po drugie zaś, uchwalony budżet nie jest planem ostatecznym, w związku z czym podlega w trakcie roku budżetowego (czyli w okresie, w którym jest on faktycznie wykonywany) licznym modyfikacjom wynikającym ze zdarzeń natury faktycznej i prawnej. Modyfikacji budżetu może dokonywać także – poprzez zarządzenia – organ wykonawczy działający w granicach upoważnień ustawowych lub wynikających z uchwały budżetowej. 

Powyższe oznacza, że na styku kompetencji organów jst może dochodzić do ingerencji (zmian) w budżecie niejako na dwóch płaszczyznach. Pierwsza to przedłużenie kompetencji organu stanowiącego, który uchwalając budżet, ma prawo także do dokonania w nim zmian. Druga to działania organu wykonawczego, któremu na podstawie kompetencji ustawowych i upoważnień przewidzianych przepisami również przysługuje prawo do zmian budżetu. W tym drugim przypadku dochodzi do dublowania się kompetencji organu wykonawczego, który wykonując budżet, może go jednocześnie zmieniać.

Rozdzielając więc kompetencje organu stanowiącego i wykonawczego w zakresie zmian budżetu, trzeba zwrócić uwagę na fakt, że przepisy ufp nie zawierają jednolitej i czytelnej podstawy prawnej do zmian uchwały budżetowej przez organ stanowiący. Uznanie braku kompetencji tego organu do zmian budżetu stanowiłoby jednak w swej istocie ograniczenie jego pozycji na tle zadań, jakie zostały mu przypisane przez ustawodawcę. Zmiany uchwały budżetowej dokonywane przez organ stanowiący w trakcie roku budżetowego należy uznać nie tyle za element wykonania budżetu (bo ten zgodnie z art. 247 ufp wykonuje zarząd), ile za realizację zadania tego organu w zakresie dostosowania uchwały budżetowej (jako planu finansowego) do bieżących potrzeb wynikających ze zdarzeń prawnych i faktycznych zaistniałych w roku budżetowym. 

[…]

Autor jest radcą prawnym, członkiem kolegium RIO. W przeszłości pełnił również funkcję członka SKO i był pracownikiem służb skarbowych.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.