Finanse publiczne

Strona główna » Sierpień 2017 » Rachunkowość » Ewidencja i klasyfikacja VAT objętego odwrotnym obciążeniem

Brosz o finansach

Grudzień 2017

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Sławomir Heciak

Ewidencja i klasyfikacja VAT objętego odwrotnym obciążeniem

Jednostka (zarząd dróg powiatowych) nie odlicza podatku naliczonego i nie prowadzi sprzedaży. W jakim paragrafie klasyfikacji budżetowej należy ująć należny VAT odwrócony – w § 4530 czy w paragrafie, w którym sklasyfikowano dokonany zakup (np. § 4210)? A może właściwym rozwiązaniem byłoby dokonanie zapisu ujemnego na koncie dochodów?

Odpowiada: Sławomir Heciak

W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT) opodatkowaniu VAT podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą – bez względu na cel lub rezultat takiej działalności (art. 15 ust. 1 ustawy o VAT).

Nabywca jako podatnik

Choć zgodnie z generalną zasadą przyjmuje się, że podatnikiem jest dostawca towarów i usług, to należy pamiętać, że od tej zasady istnieje pewne odstępstwo. Ustawa o VAT wskazuje bowiem, że m.in. w przypadku nabycia określonych towarów podatnikiem może być również nabywca (art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy o VAT). Taki mechanizm opodatkowania, potocznie nazywany odwrotnym obciążeniem, jest stosowany w odniesieniu do towarów, które zostały wymienione w załączniku nr 11 do ustawy o VAT. Zalicza się do nich przykładowo: żelazostopy, arkusze żeberkowane ze stali niestopowej, odpady szklane, odpady z papieru i tektury, elektronikę.

Przesłanki stosowania odwrotnego obciążenia

Należy pamiętać, że mechanizm odwrotnego obciążenia jest stosowany tylko w określonych sytuacjach. Jego zastosowanie wymaga bowiem spełnienia kilku podstawowych przesłanek. Wypełnienie wszystkich warunków obliguje nabywcę towarów do dokonania rozliczenia podatku należnego. Jeżeli przynajmniej jedna z poniżej wymienionych przesłanek nie zostanie spełniona, obowiązek rozliczenia podatku należnego ciąży na dostawcy towarów.

Towary i usługi wymienione w załącznikach nr 11 i 14

Przedmiotem dostawy objętej odwrotnym obciążeniem muszą być towary i usługi wymienione w załączniku nr 11 lub 14 do ustawy o VAT. W celu poprawnej identyfikacji poszczególnych kategorii towarów należy stosować Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług (PKWiU). W przypadku wątpliwości interpretacyjnych można wystąpić do GUS o wydanie opinii w sprawie zakwalifikowania towaru do danej grupy PKWiU1.

Choć ustawa o VAT nie nakłada obowiązku posiadania opinii klasyfikacyjnej GUS, to warto pamiętać, że poprawność klasyfikacyjna może mieć istotne znaczenie na gruncie opodatkowania VAT. W przypadku gdy sprzedawca opodatkuje dostawę, która powinna być objęta mechanizmem odwrotnego obciążenia, nabywca nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z tego tytułu (świadczy o tym treść art. 88 ust. 3a pkt 7 ustawy o VAT). Dodatkowo wykazanie podatku przez sprzedawcę nie powoduje zwolnienia nabywcy z obowiązku rozliczenia VAT – nabywca nadal będzie zobowiązany do rozliczenia podatku należnego. To oznacza, że skutki błędnej klasyfikacji i nieprawidłowego wystawienia faktury VAT poniesie również nabywca.

Dostawca będący czynnym podatnikiem

Zastosowanie odwrotnego opodatkowania VAT wymaga, aby podmiot dokonujący dostawy był podatnikiem VAT czynnym, u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku (chodzi o podatników niekorzystających ze zwolnienia od podatku ze względu na wartość sprzedaży). Status podatnika można zweryfikować w serwisie Ministerstwa Finansów (pod adresem https://ppuslugi.mf.gov.pl/) lub u naczelnika urzędu skarbowego, który może wydać stosowne zaświadczenia na podstawie art. 96 ust. 13 ustawy o VAT.

[...]

Autor jest absolwentem studiów doktoranckich z zakresu ekonomii, wykładowcą akademickim, doradcą podatkowym, wieloletnim pracownikiem administracji samorządowej, specjalistą w dziedzinie księgowości budżetowej.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.