Finanse publiczne

Strona główna » Styczeń 2019 » Prawo » Zakres informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego

Brosz o finansach

Luty 2019

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Janina Bielak

Zakres informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego

Na mocy rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z 13 września 2017 r. w sprawie rachunkowości budżetowej zakres sprawozdania finansowego jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych oraz jednostek samorządu terytorialnego rozszerzono o informację dodatkową. Szczegółowo omawiamy sposób prezentowania danych w tej części sprawozdania.

Zgodnie z załącznikiem nr 12 do rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 września 2017 r. w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczy­pospolitej Polskiej (dalej: rozporządzenie w sprawie rachunkowości budżetowej) informacja dodatkowa składa się z dwóch części stanowiących „Wprowadzenie do sprawozdania finansowego” oraz „Dodatkowe informacje i objaśnienia”. W załączniku tym podano również wymagany szczegółowy zakres informacji dodatkowej. Należy pamiętać, że jednostki w celu rzetelnego i jasnego przedstawienia sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego są zobowiązane przedstawić wszelkie dodatkowe informacje konieczne do spełnienia tego obowiązku w informacji dodatkowej, co wynika z art. 4 ust. 1a ustawy o rachunkowości (dalej: uor). Oznacza to, że jednostki mogą (a nawet powinny, jeżeli zajdą ku temu przesłanki) rozszerzać szczegółowość i zakres określony w załączniku do rozporządzenia o inne dane i objaśnienia, istotne dla oceny sytuacji majątkowej, finansowej i wyniku finansowego jednostki.

Wprowadzenie do sprawozdania finansowego

Pierwsza część informacji dodatkowej „Wprowadzenie do sprawo­zda­nia finansowego” obejmuje w szczególności:

1) podstawowe informacje o jednostce (nazwę, siedzibę, adres) oraz o przedmiocie działalności jednostki;
2) wskazanie okresu sprawo­zdaw­czego oraz informacji, że sprawozdanie finansowe zawiera dane łączne, jeżeli w skład jednostki nadrzędnej lub jednostki samorządu terytorialnego (dalej: jst) wchodzą jednostki sporządzające samodzielne sprawozdania finansowe;
3) omówienie przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, w tym metod wyceny aktywów i pasywów (także amortyzacji).

Omówienie podstawowego przedmiotu działalności jednostki należy odpowiednio dostosować, kierując się zasadą istotności, zależnie od tego, czy sporządzane jest sprawozdanie jednostkowe, czy łączne.

Odnosząc się do omówienia przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, należy przypomnieć, że zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy o rachunkowości (dalej: uor) przez przyjęte zasady (politykę) rachunkowości rozumie się wybrane i stosowane przez jednostkę rozwiązania dopuszczone ustawą lub – w przypadku jednostek zobowiązanych do stosowania rozporządzenia w sprawie rachunkowości budżetowej – dopuszczone tym rozporządzeniem. Niecelowe jest zatem opisywanie we wprowadzeniu do sprawozdania takich zasad wyceny oraz ustalania wyniku finansowego, które są obligatoryjne (co do których jednostce nie pozostawiono prawa wyboru). Należy natomiast opisać takie zasady, które wynikają ze specyfiki i rodzaju prowadzonej działalności i które zostały wybrane przez daną jednostkę.

Dodatkowe informacje i objaśnienia

Dane zawarte w części „Dodatkowe informacje i objaśnienia” są niezbędne dla lepszego zrozumienia sprawozdania finansowego. Ich prezentacja ma na celu spełnienie wymogu przedstawienia rzetelnego i jasnego obrazu sytuacji majątkowej i finansowej jednostki oraz jej wyniku finansowego. Należy podkreślić, że dodatkowe informacje i objaśnienia stanowią liczbowo-opisowe uzupełnienie i uszczegółowienie, a nie powtórzenie danych wykazanych w poszczególnych elementach sprawozdania finansowego (bilansie, rachunku zysków i strat oraz zestawieniu zmian w funduszu). Sposób prezentacji dodatkowych informacji i objaśnień zależy od wyboru jednostki. Można przyjąć formę opisową, tabelaryczną czy też mieszaną, uwzględniając przy tym jednak formę prawną tej części sprawozdania.

Zgodnie z załącznikiem nr 12 do rozporządzenia w sprawie rachunkowości budżetowej dodatkowe informacje i objaśnienia obejmują ponad 20 pozycji. Poniżej zostaną szczegółowo omówione najistotniejsze z nich.

  •  Zmiany wartości środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych

Pierwsza pozycja omawianej części informacji dodatkowej obejmuje „szczegółowy zakres zmian wartości grup rodzajowych środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, zawierający stan aktywów na początek roku obrotowego, zwiększenia i zmniejszenia z tytułu: aktualizacji wartości, nabycia, rozchodu, przemieszczenia wewnętrznego oraz stan końcowy, a dla majątku amortyzowanego – podobne przedstawienie stanów i tytułów zmian dotychczasowej amortyzacji i umorzenia”.

Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne są prezentowane w bilansie w wartości netto, tj. wartości początkowej pomniejszonej o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości, przy czym za wartość początkową uważa się cenę nabycia lub koszt wytworzenia, powiększone o koszty ulepszenia, lub wartość przeszacowaną po aktualizacji wyceny wartości środków trwałych. W „Dodatkowych informacjach i objaśnieniach” prezentuje się stan na początek i koniec okresu oraz zmiany osobno wartości początkowej i umorzenia tych składników majątkowych według tytułów tych zmian i z podziałem na grupy rodzajowe środków trwałych. Sposób przedstawienia tych informacji wskazano w tabelach 1–2).

[...]

Autorka jest biegłym rewidentem, doradcą ekonomicznym w Departamencie Budżetu i Finansów Najwyższej Izby Kontroli.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.