Finanse publiczne

Strona główna » Wrzesień 2017 » Rachunkowość » Wartości niematerialne i prawne w świetle nowego KSR „Środki trwałe”

Brosz o finansach

Październik 2017

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Mieczysława Cellary

Wartości niematerialne i prawne w świetle nowego KSR „Środki trwałe”

Najczęściej pojawiającą się w jednostkach budżetowych i samorządowych zakładach budżetowych kategorią wartości niematerialnych i prawnych jest różnego rodzaju oprogramowanie komputerowe. Istotnym problemem jest jego wycena i ewidencja, a w szczególności rozstrzygnięcie, czy stanowi ono odrębny składnik majątku, czy też zwiększa wartość sprzętu komputerowego.

Rys. B. Brosz

W praktyce często pojawiają się wątpliwości dotyczące wyceny i ujmowania w ewidencji finansowo-księgowej sprzętu komputerowego oraz wartości niematerialnych i prawnych (dalej: WNiP). Istotne wskazówki w tym zakresie zawiera Krajowy Standard Rachunkowości nr 11 „Środki trwałe” (dalej: KSR nr 11), który wszedł w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Ministra Rozwoju i Finansów i ma zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzonych za rok obrotowy rozpoczynający się od 1 stycznia 2017 r.

Aktywa zaliczane do WNiP

W rozumieniu definicji zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 14 ustawy o rachunkowości (dalej: uor) WNiP to – z zastrzeżeniem art. 3 ust. 1 pkt 17 uor – nabyte przez jednostkę, zaliczane do aktywów trwałych, prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, przeznaczone do używania na potrzeby jednostki. Określony w przepisach uor katalog aktywów stanowiących WNiP jest otwarty i obejmuje w szczególności:

1) autorskie prawa majątkowe, prawa pokrewne, licencje, koncesje;
2) prawa do wynalazków, patentów, znaków towarowych, wzorów użytkowych oraz zdobniczych;
3) know-how.

Do WNiP zalicza się również nabytą wartość firmy oraz koszty zakończonych prac rozwojowych.

Zgodnie z zastrzeżeniem wskazanym w art. 3 ust. 1 pkt 17 uor nie zalicza się do WNiP tych składników, które nie są użytkowane przez jednostkę, lecz są przez nią posiadane w celu osiągnięcia korzyści ekonomicznych (składniki te kwalifikuje się do inwestycji). Ponadto należy przypomnieć, że WNiP, które zostały oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub leasingu, zalicza się do aktywów trwałych jednej ze stron umowy, zgodnie z warunkami określonymi w art. 3 ust. 4 uor.

Omawiając zakres pojęcia WNiP, warto zwrócić uwagę, że definicji WNiP ani też zasad ich wyceny nie określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont.

Nabyte prawa majątkowe

Z definicji WNiP wynika, że do tej kategorii aktywów zalicza się wyłącznie nabyte prawa majątkowe – pozyskane w drodze kupna, otrzymane nieodpłatnie lub w drodze darowizny oraz wniesione aportem. To oznacza, że do WNiP nie można zakwalifikować praw wytworzonych we własnym zakresie – z wyjątkiem kosztów zakończonych prac rozwojowych, które mogą zostać uznane za WNiP pod warunkiem spełnienia przesłanek określonych w art. 33 ust. 2 uor.

Oprogramowanie komputerowe jako WNiP

Oprogramowanie komputerowe jest ujmowane jako składnik WNiP, jeśli spełnia definicję wynikającą z art. 3 ust. 1 pkt 14 uor. Warto podkreślić, że do WNiP nie zalicza się programów pobranych nieodpłatnie z Internetu.

[...]

Autorka jest biegłym rewidentem, doktorem nauk ekonomicznych.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.