Finanse publiczne

Strona główna » Wrzesień 2018 » Budżet i podatki » Ewidencja VAT na kasie, w rejestrach i JPK oraz niektóre nietypowe procedury

Brosz o finansach

Październik 2018

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Joanna Rudzka

Ewidencja VAT na kasie, w rejestrach i JPK oraz niektóre nietypowe procedury

Dokumentowanie transakcji opodatkowanych VAT wymaga spełnienia określonych obowiązków związanych z posiadaniem kas fiskalnych, prowadzeniem rejestrów VAT oraz przekazaniem pliku JPK do organów skarbowych. Warto pamiętać, że uchybienie tym obowiązkom może skutkować dotkliwymi sankcjami.

W poprzednim artykule poświęconym tematyce podstawowych zagadnień z zakresu rozliczeń VAT (opublikowanym w lipcowym numerze „Finansów Publicznych”) omówiono zasady dokumentowania sprzedaży, koncentrując się na procedurach związanych z wystawianiem różnego rodzaju faktur. W bieżącym numerze zostaną przedstawione pozostałe zagadnienia dotyczące ewidencjonowania sprzedaży i zakupów w jednostce dla potrzeb VAT, a także nietypowe transakcje, które mogą zdarzyć się w toku przekształceń majątkowych bądź dokonywania zakupów produktów rolnych. 

Ewidencja za pomocą kasy 

Faktura sprzedaży stanowi dokument, który zasadniczo wystawia się dla podatników prowadzących działalność gospodarczą. Nabywcom usług i towarów jednostki, nieposiadającym statusu przedsiębiorcy, z reguły wydaje się natomiast paragony fiskalne. 

Należy podkreślić, że ustawa o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT) określa generalny obowiązek stosowania kas fiskalnych w obrocie z osobami prywatnymi. Na mocy bowiem art. 111 ustawy o VAT podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są zobowiązani prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Zwolnienie z obowiązku rejestracji sprzedaży na kasie

Ewentualne wyłączenia od generalnej zasady rejestrowania sprzedaży na kasie, szeroko stosowane w sektorze finansów publicznych, wynikają z przepisów przewidujących jedynie tymczasowe zwolnienia. Zasady korzystania z takich zwolnień reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z 20 grudnia 2017 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (zob. ramka „Wyłączenie z obowiązku...”). Rozporządzenie w tej sprawie jest wydawane co roku, niestety zazwyczaj na kilka dni przed jego końcem, i wymienia zwolnienia obowiązujące w roku kolejnym. Podatnicy dopiero w końcówce grudnia mogą zatem ustalić, czy określony rodzaj zwolnienia będzie można nadal stosować do dokonywanej przez nich sprzedaży. 

Sankcje za brak kasy

Brak kasy naraża podatnika na sankcje określone w art. 111 ust. 2 ustawy o VAT. Z przepisu tego wynika, że w przypadku stwierdzenia, że podatnik narusza obowiązek ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego na kasie rejestrującej, naczelnik urzędu skarbowego lub naczelnik urzędu celno-skarbowego ustala – za okres do momentu rozpoczęcia prowadzenia takiej ewidencji przez podatnika – dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Takiego dodatkowego zobowiązania podatkowego nie ustala się w stosunku do osób fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo za przestępstwo skarbowe. 

Obowiązki posiadacza kasy

Posiadanie kasy wiąże się z szeregiem obowiązków. Podatnik musi m.in.:

1) dokonać zgłoszenia kasy rejestrującej do naczelnika urzędu skarbowego w celu otrzymania numeru ewidencyjnego kasy;
2) niezwłocznie zgłosić właściwemu podmiotowi prowadzącemu serwis kas rejestrujących każdą nieprawidłowość w pracy kasy;
3) udostępniać kasy rejestrujące na każde żądanie właściwych organów uprawnionych do kontroli stanu nienaruszalności i prawidłowości pracy kas;
4) zgłaszać kasy rejestrujące do obowiązkowego przeglądu technicznego;
5) używać kas rejestrujących zgodnie z warunkami określonymi w przepisach wykonawczych (obecnie w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie kas rejestrujących);
6) przechowywać kopie dokumentów kasowych przez okres wymagany w art. 112 ustawy o VAT, zgodnie z warunkami określonymi w ustawie o rachunkowości;
7) dokonywać wydruku emitowanych przez kasę rejestrującą dokumentów i ich kopii;
8) prowadzić i przechowywać dokumentację o przebiegu eksploatacji kasy rejestrującej.

[...]

Autorka jest doradcą podatkowym specjalizującym się w rozliczeniach jst. Prowadzi kancelarię Doradcy Podatkowego Joanny Rudzkiej (jrudzka@podatkisamorzadu.pl / www.podatkisamorzadu.pl).

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.