Finanse publiczne

Strona główna » Wrzesień 2018 » Rachunkowość » Rozliczenie odwróconego VAT z jednostką nadrzędną

Brosz o finansach

Grudzień 2018

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Mieczysława Cellary

Rozliczenie odwróconego VAT z jednostką nadrzędną

Dochody samorządowej jednostki budżetowej (placówki oświatowej) pochodzą m.in. ze sprzedaży wyrobów, do produkcji których jednostka zakupuje stal, objętą odwrotnym obciążeniem VAT. Jednostka budżetowa przekazuje jednostce nadrzędnej (starostwu) cząstkową deklarację VAT, w której wykazuje – jako VAT naliczony i należny – kwotę wynikającą z faktury. Jak jednostka budżetowa powinna zaksięgować fakturę zakupową dokumentującą VAT objęty mechanizmem odwrotnego obciążenia? Jak zaewidencjonować VAT należny, który jednostka przekazuje starostwu (jednostka przekazuje bowiem VAT należny, a nie różnicę między VAT należnym a naliczonym)?

Odpowiada: Mieczysława Cellary

Zgodnie z generalną zasadą wynikającą z ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT) obowiązek pobrania i zapłaty VAT spoczywa na sprzedającym lub usługodawcy. W niektórych jednak przypadkach, przewidzianych w wymienionej ustawie, obowiązek ten został przeniesiony na nabywcę towarów lub usług. 

Mechanizm odwrotnego obciążenia

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy o VAT podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające towary wymienione w załączniku nr 11 do tej ustawy, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki: 

1) dokonującym dostawy jest podatnik, o którym mowa w art. 15, u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9;
2) nabywcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15, zarejestrowany jako podatnik VAT czynny;
3) dostawa nie jest objęta zwolnieniem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 122.

Sposób opodatkowania VAT ustalony w art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy o VAT nazywany jest odwrotnym obciążeniem. Mechanizm ten dotyczy także jednostek budżetowych, które są czynnymi podatnikami VAT. Nie ma przy tym znaczenia, czy kupują one towary dla celów statutowych, czy innych.

W załączniku nr 11 do ustawy o VAT wyszczególnione zostały m.in. żelazostopy; granulki i proszek z surówki, surówki zwierciadlistej lub stali; wyroby płaskie walcowane na gorąco; pręty walcowane na gorąco; pozostałe pręty z pozostałej stali stopowej; pręty ciągnione na zimno; kształtowniki otwarte, formowane lub profilowane na zimno, ze stali niestopowej.

Pewnym ograniczeniem dotyczącym powyższej reguły są ustalenia art. 17 ust. 1c ustawy o VAT. Z regulacji tej wynika, że w przypadku dostaw towarów wymienionych w pozycjach 28–28c załącznika nr 11 do ustawy przepis art. 17 ust. 1 pkt 7 stosuje się, jeżeli łączna wartość tych towarów w ramach jednolitej gospodarczo transakcji obejmującej te towary, bez kwoty podatku, przekracza kwotę 20 000 zł.

Udokumentowanie i rozliczenie podatku 

Jeśli jednostka budżetowa zakupi wyroby stalowe wyszczególnione w załączniku nr 11 do ustawy o VAT, sprzedawca tych wyrobów otrzyma od nabywcy zapłatę w wysokości kwoty netto, zaś podatek VAT od danej transakcji zostanie odprowadzony przez nabywcę do urzędu skarbowego (kwoty tej nie otrzyma więc sprzedawca, tak jak w przypadku rozliczenia VAT na zasadach ogólnych). 

W przypadku mechanizmu odwrotnego obciążenia dostawca wyrobów stalowych będący czynnym podatnikiem VAT nie umieszcza na fakturze danych dotyczących stawki i kwoty VAT, lecz wyrazy „odwrotne obciążenie” (zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT). Nabywca wyrobów stalowych ma wówczas obowiązek rozliczenia należnego podatku VAT z tytułu nabycia towarów objętych mechanizmem odwrotnego obciążenia. Dla udokumentowania podatku VAT należnego, naliczonego w ramach tego mechanizmu, nabywca może wystawić fakturę wewnętrzną lub inny dokument, np. dowód PK. Może również umieścić odpowiednią adnotację na fakturze zakupu.

[...]

Autorka jest biegłym rewidentem, doktorem nauk ekonomicznych.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.