Finanse publiczne

Strona główna » Wrzesień 2019 » Rubryki » IMS i raportowanie o nieprawidłowościach

Brosz o finansach

Listopad 2019

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Grzegorz Bociański

IMS i raportowanie o nieprawidłowościach

Raportowanie o nadużyciu finansowym odbywa się w dedykowanym systemie teleinformatycznym IMS, który jest częścią systemu informacji mającego na celu zwalczanie nadużyć finansowych (AFIS) opracowanego i prowadzonego przez OLAF.

Do obowiązków państw członkowskich UE należy nie tylko zapobieganie nieprawidłowościom w wydatkowaniu przekazanych im środków, ich wykrywanie i korygowanie, ale także zawiadamianie Komisji (UE) o ich wystąpieniu i o powiązanych z nimi postępowaniach1. Instytucje krajowe – instytucje pośredniczące (IP) i zarządzające (IZ) – są zobowiązane do analizowania informacji o zidentyfikowanych naruszeniach i oceniania, czy stanowią one nieprawidłowości w rozumieniu ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 (dalej: uzrp), a także rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 (dalej: rozporządzenie ogólne)2.

Należy zaznaczyć, że pojęcie „nieprawidłowość” nie ma tu charakteru potocznego i nie należy utożsamiać go z jakimkolwiek naruszeniem prawa. Badanie wystąpienia takiej nieprawidłowości musi się skupić na wykazaniu naruszenia prawa unijnego lub dotyczącego jego stosowania prawa krajowego, które – co więcej – musi prowadzić do szkody w budżecie UE, choćby tylko potencjalnej. O ile zatem np. niezłożenie oświadczenia przez osobę biorącą udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego jest samoistnym naruszeniem przepisów ustawy i podlega sankcjom z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych, o tyle nie wyczerpuje znamion nieprawidłowości, z uwagi na brak jakiejkolwiek wymiernej szkody finansowej. Podobnie wybór oferty wykonawcy, która podlegała odrzuceniu, a mimo to została wybrana, przy czym była tańsza niż ta, która wygrać powinna – również nie będzie stanowił nieprawidłowości w rozumieniu ww. przepisów.

Po stwierdzeniu nieprawidłowości

Jeśli zatem właściwa instytucja stwierdzi zaistnienie nieprawidłowości, w pierwszej kolejności nieprawidłowość ta podlega zaewidencjonowaniu w rejestrze obciążeń na projekcie (ROP), funkcjonującym jako moduł systemu SL2014. W praktyce najczęściej będą to negatywne dla beneficjenta finansowe skutki kontroli3 przeprowadzonych przez daną instytucję, aczkolwiek dotyczy to także informacji o naruszeniach stwierdzanych przez inne organy, które dokonują oceny lub kontroli wydatkowania środków przyznanych umową i powiadamiają o tym IZ lub IP. Podstawą do rejestracji sprawy w ROP jest tzw. wstępne ustalenie administracyjne lub sądowe4, którym może być np. protokół kontroli, choćby nie zakończyła się jeszcze procedura kontradyktoryjna5. Właściwa instytucja dokonuje korekt finansowych i odzyskuje środki podlegające zwrotowi, a także anuluje całość lub część wkładu dla projektu, co odnotowuje w ROP. W trakcie rejestracji sprawy w ROP system – w bardzo ograniczonym stopniu6 – wykorzystuje (zaciąga) informacje zawarte w zakładce „Kontrole”, co wymusza rejestrację samej kontroli, jeśli dotąd to nie nastąpiło.

Sprawy podlegające zgłoszeniu do OLAF

Już w trakcie rejestracji sprawy w ROP pojawia się potrzeba odpowiedzi na pytanie, czy nieprawidłowość podlega zgłoszeniu Europejskiemu Urzędowi ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych Komisji Europejskiej (OLAF), a to ze względu na konieczność wyboru odpowiedniej opcji ze słownika odpowiedzi. Tym sposobem dochodzimy do podziału nieprawidłowości na:

– niepodlegające zgłoszeniu;
– podlegające zgłoszeniu kwartalnemu;
– podlegające zgłoszeniu niezwłocznemu7.

Zakres spraw podlegających wyłączeniu z obowiązku zgłoszenia jest stosunkowo szeroki i obejmuje przede wszystkim nieprawidłowości do wysokości 10 tys. euro, od tego bowiem poziomu co do zasady materializuje się obowiązek sprawozdawczy8. Nie podlegają zgłoszeniu także sprawy zgłoszone dobrowolnie przez beneficjenta przed ich wykryciem przez jakąkolwiek instytucję. Nawet jednak gdyby nieprawidłowości zostały wykryte, to nie zgłasza się ich, jeśli zostaną skorygowane przez właściwą instytucję przed włączeniem danego wydatku do zestawienia wydatków przedkładanego Komisji. Nie zgłasza się także nieprawidłowości polegających na niewykonaniu w części lub całości operacji (projektu) wskutek upadłości beneficjenta9.

[...]

Autor jest pracownikiem komórki kontrolnej instytucji pośredniczącej.

Prezentowane w artykule poglądy nie są oficjalnym stanowiskiem instytucji pośredniczącej.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.