Krajowy System e-Faktur (KSeF) wszedł w życie w wersji obowiązkowej. Wpływa również na sektor finansów publicznych. Szczególnie problematyczny okazuje się jednak dla jednostek samorządu terytorialnego, które funkcjonują w scentralizowanym modelu rozliczeń VAT (podatnikiem jest gmina, powiat czy województwo wraz z własnymi jednostkami organizacyjnymi).
Ze względu na specyfikę tych podmiotów twórcy KSeF przewidzieli dla nich specjalne rozwiązania w zakresie upoważnień i wglądu do faktur ustrukturyzowanych. Przede wszystkim wyodrębnili we wzorze faktury pole Podmiot3, w którym powinny się znaleźć dane jednostki podrzędnej. Pierwsze tygodnie stosowania KSeF dowodzą, że samorządy miały rację, gdy protestowały przeciw decyzji resortu finansów o nieobowiązkowym charakterze tego pola. Skoro nie ma obowiązku, to wystawcy nie dodają sobie pracy i wystawiają licznie faktury w KSeF bez tych danych – nawet wbrew umowie podpisanej z jednostką. Przodują tu zwłaszcza państwowe spółki i jeden z największych operatorów telefonii komórkowej. Czasami wynika to z błędów w programach księgowych (wystawca widzi dane jednostki podrzędnej, ale nie pojawiają się one we właściwym polu schemy).
Jak dotąd, ministerstwo unika odpowiedzi na pytania o sposób postępowania z fakturami bez danych jednostki organizacyjnej. Czy jednostki mogą ująć je w ewidencjach i w kosztach CIT (w przypadku zakładów budżetowych)? Czy mają obowiązek takie faktury opłacać? Kto poniesie odpowiedzialność z tytułu dyscypliny finansów publicznych w razie braku zapłaty?
Fiskus wielokrotnie potwierdzał, że faktura bez wypełnionego pola Podmiot3 przechodzi przez system i jest prawidłowa w świetle przepisów. Jednostki samorządowe nie mają narzędzi prawnych ani argumentów, które pozwalałyby im nie przyjmować i nie opłacać takich faktur (mogą jedynie powoływać się na naruszenie umowy cywilnoprawnej z kontrahentem, jeżeli zawierała ona wymóg wypełnienia pola Podmiot3). Samorządy niestety zostają więc same z problemem i trudnymi decyzjami.
